ΗΠΑ κατά ΔΠΔ: «Πίεση στους συμμάχους του ΝΑΤΟ να αποχωρήσουν»
Νέα μεγάλη σύγκρουση ανάμεσα στις ΗΠΑ και ευρωπαϊκές χώρες προκαλεί η εκστρατεία της Ουάσινγκτον κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ICC), με την αμερικανική κυβέρνηση να ζητά από συμμάχους του ΝΑΤΟ να αποχωρήσουν από τον θεσμό και να σταματήσουν κάθε μορφή συνεργασίας μαζί του.
Ο Αμερικανός απεσταλμένος Μάθιου Γουίτακερ κάλεσε τους συμμάχους των ΗΠΑ να βοηθήσουν στην «αποδόμηση» του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, κατά τη διάρκεια κλειστής συνεδρίασης των 32 πρεσβευτών του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες τον Ιούλιο.
«Θα παρακολουθούμε ποιος στέκεται με την Αμερική»
Σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες του ΝΑΤΟ που μίλησαν ανώνυμα, ο Γουίτακερ φέρεται να ολοκλήρωσε την παρέμβασή του με τη φράση:
«Θα παρακολουθούμε στενά ποιος στέκεται στο πλευρό της Αμερικής».
Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις στο εσωτερικό της Συμμαχίας, με διπλωμάτες να χαρακτηρίζουν την παρέμβαση «σοκαριστική» και «απογοητευτική».
Η αμερικανική πλευρά δεν σχολίασε επίσημα τις πληροφορίες.
Η Ουάσινγκτον ζητά αποχώρηση από το Καταστατικό της Ρώμης
Παράλληλα με την παρέμβαση του Γουίτακερ, η αμερικανική αποστολή απέστειλε έγγραφο στις αντιπροσωπείες του ΝΑΤΟ, ζητώντας από τις χώρες να προχωρήσουν σε ενέργειες για την αποχώρησή τους από το Καταστατικό της Ρώμης, το ιδρυτικό κείμενο του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.
Στο έγγραφο, σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν, η Ουάσινγκτον αναφέρει ότι:
- οι ΗΠΑ θα «αποδομήσουν συστηματικά τις δυνατότητες του ICC»,
- ζητούν από τους συμμάχους να αποχωρήσουν από το δικαστήριο,
- καλούν τις χώρες να καταδικάσουν δημόσια την «υπέρβαση αρμοδιοτήτων» του,
- ζητούν να σταματήσει κάθε υλική υποστήριξη προς το ICC.
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ιδρύθηκε το 2002 με στόχο τη δίωξη ατόμων που κατηγορούνται για τα σοβαρότερα διεθνή εγκλήματα, όπως γενοκτονίες και εγκλήματα πολέμου.
Γιατί οι ΗΠΑ στρέφονται κατά του ICC
Η εκστρατεία της Ουάσινγκτον συνδέεται με την αντίθεση της αμερικανικής κυβέρνησης στην πιθανότητα διερεύνησης ενεργειών Αμερικανών αξιωματούχων από το Δικαστήριο.
Το ICC είχε ανοίξει το 2020 έρευνα για καταγγελίες περί εγκλημάτων πολέμου από Αμερικανούς στρατιώτες στο Αφγανιστάν, αν και η υπόθεση υποβαθμίστηκε το 2021.
Τα τελευταία χρόνια, το Δικαστήριο έχει βρεθεί ξανά στο επίκεντρο πιέσεων και επικρίσεων από την Ουάσινγκτον.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο έχει κατηγορήσει το ICC ότι παραβιάζει την αμερικανική κυριαρχία.
«Το ICC και οι φίλοι του διεξάγουν έναν πόλεμο εναντίον της χώρας μας όχι με σφαίρες ή πυραύλους, αλλά με νόμους και διεθνείς συμφωνίες», είχε δηλώσει.
Αντιδράσεις από Γαλλία και Ολλανδία
Η προσπάθεια των ΗΠΑ προκάλεσε αντιδράσεις μέσα στο ΝΑΤΟ.
Η Γαλλία και η Ολλανδία υπερασπίστηκαν το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, εκφράζοντας την αντίθεσή τους στην αμερικανική πίεση.
Η γαλλική αντιπροσωπεία υπογράμμισε τη «σταθερή υποστήριξη της Γαλλίας προς το ICC», ενώ η Ολλανδία επανέλαβε ότι στηρίζει πλήρως τον θεσμό.
Το Παρίσι και η Χάγη ανήκουν στις χώρες που θεωρούν ότι η ύπαρξη ενός ανεξάρτητου διεθνούς δικαστηρίου αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την απονομή δικαιοσύνης.
Νέα δοκιμασία για τη συνοχή του ΝΑΤΟ
Η διαμάχη για το ICC έρχεται σε μια περίοδο ήδη έντονων πιέσεων μέσα στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.
Οι σχέσεις ΗΠΑ – Ευρώπης έχουν επιβαρυνθεί από διαφωνίες σχετικά με:
- την πολιτική απέναντι στη Μέση Ανατολή,
- τις στρατιωτικές δαπάνες,
- τον ρόλο των ΗΠΑ στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η Ουάσινγκτον προωθεί τη λεγόμενη πολιτική «NATO 3.0», με στόχο μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ανάληψη ευθύνης για την άμυνα.
Ωστόσο, ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι η πίεση για το ICC αποτελεί προσπάθεια επιβολής πολιτικής γραμμής στους συμμάχους.
Το ICC δηλώνει ότι θα συνεχίσει το έργο του
Από την πλευρά του, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο υποστήριξε ότι παραμένει προσηλωμένο στην αποστολή του.
Εκπρόσωπος του ICC δήλωσε ότι το Δικαστήριο θα συνεχίσει να λειτουργεί «αμερόληπτα, ανεξάρτητα και σύμφωνα με το Καταστατικό της Ρώμης», προς όφελος των θυμάτων και της δικαιοσύνης.
Η σύγκρουση αναμένεται να αποτελέσει ακόμη ένα σημείο τριβής ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, σε μια περίοδο όπου η δυτική συμμαχία προσπαθεί να διατηρήσει την ενότητά της απέναντι στις διεθνείς κρίσεις.
