Ουγγαρία: Ο Μάγιαρ αναζητά 160 δισ. ευρώ που συνδέονται με διαφθορά με το AI
Η Αρχή Ακεραιότητας της Ουγγαρίας έχει αναπτύξει ένα προηγμένο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης με στόχο τον εντοπισμό δημόσιων πόρων που φέρονται να διοχετεύθηκαν αθέμιτα κατά τη διάρκεια των 16 ετών διακυβέρνησης του πρώην πρωθυπουργού, Βίκτορ Όρμπαν.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Αρχής, Φέρεντς Μπίρο, το σύστημα συνδυάζει τεχνητή νοημοσύνη και μηχανική μάθηση, επιτρέποντας την παρακολούθηση των οικονομικών συναλλαγών της χώρας σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, η νέα κυβέρνηση του Πέτερ Μάγιαρ εμφανίζεται αποφασισμένη να προχωρήσει γρήγορα στην ανάκτηση κεφαλαίων που εκτιμάται ότι μπορεί να φτάνουν τα 160 δισ. ευρώ.
Ο Φέρεντς Μπίρο δήλωσε στους Financial Times ότι η Αρχή Ακεραιότητας έχει δημιουργήσει «μια υπερσύγχρονη Αρχή κατά της διαφθοράς, χρησιμοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη και μηχανική μάθηση ενσωματωμένες σε ένα σύστημα που είναι ικανό να παρακολουθεί τις οικονομικές συναλλαγές της Ουγγαρίας σε πραγματικό χρόνο».
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η κυβέρνηση του Πέτερ Μάγιαρ επιθυμεί να κινηθεί άμεσα για την ανάκτηση δημόσιων πόρων που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, ανέρχονται σε περίπου 160 δισ. ευρώ και ενδέχεται να είχαν καταλήξει σε πρόσωπα που συνδέονταν με τον κύκλο εξουσίας του Βίκτορ Όρμπαν.
«Αυτή είναι η στιγμή που περιμέναμε», δήλωσε ο πρώην διεθνής ελεγκτής και ειδικός σε θέματα συμμόρφωσης. Ο Μπίρο διορίστηκε το 2022 προκειμένου να δημιουργήσει τον φορέα καταπολέμησης της διαφθοράς, στο πλαίσιο των προϋποθέσεων που είχε θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την ενίσχυση της διαφάνειας, ώστε η Βουδαπέστη να αποκτήσει ξανά πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κονδύλια που είχαν παγώσει.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Αρχής, η κυβέρνηση Όρμπαν αρνήθηκε να συνεργαστεί με τον οργανισμό, περιορίζοντας σημαντικά την αποτελεσματικότητά του. Ωστόσο, η υπηρεσία αναμένει να αποκτήσει νέο ρόλο μετά τη σαρωτική εκλογική νίκη του Πέτερ Μάγιαρ τον περασμένο μήνα, η οποία βασίστηκε στην υπόσχεση για τερματισμό της διαφθοράς.
Ο νέος πρωθυπουργός έχει δεσμευθεί να ενισχύσει τις αρμοδιότητες της Αρχής Ακεραιότητας στο πλαίσιο ενός ευρύτερου πακέτου μεταρρυθμίσεων για το κράτος δικαίου, το οποίο συμφωνήθηκε με τις Βρυξέλλες ως αντάλλαγμα για την αποδέσμευση δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια που είχαν παγώσει κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Όρμπαν.
«Έχετε συμφωνήσει να ενισχύσετε την Αρχή Ακεραιότητας ώστε να αποδείξει ότι διαθέτει πραγματική ισχύ για να εντοπίζει και να καταπολεμά τη διαφθορά καθώς και τις συγκρούσεις συμφερόντων», δήλωσε τον περασμένο μήνα η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά την ανακοίνωση της συμφωνίας μαζί με τον Πέτερ Μάγιαρ.
Παράλληλα, ο Μάγιαρ δεσμεύτηκε να δημιουργήσει ξεχωριστή Υπηρεσία Ανάκτησης Περιουσιακών Στοιχείων με στόχο την επιτάχυνση της επιστροφής των χρημάτων. Η κυβέρνηση αναμένεται να καταθέσει αργότερα μέσα στην εβδομάδα ένα ολοκληρωμένο νομοσχέδιο κατά της διαφθοράς.
Η Βουδαπέστη πρόκειται, επίσης, να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, γεγονός που θα επιτρέψει στους Ευρωπαίους εισαγγελείς να διερευνούν υποθέσεις απάτης και διαφθοράς που αφορούν ευρωπαϊκά κονδύλια στην Ουγγαρία.
«Πιστεύω ότι μπορούν να επαναπατριστούν πολύ σημαντικές περιουσίες», δήλωσε ο Μπίρο. «Η χώρα έχει μεγάλη ανάγκη από αυτά τα χρήματα που έχουν κλαπεί και μεγάλο μέρος τους βρίσκεται πλέον στο εξωτερικό».
Η Αρχή Ακεραιότητας δεν έχει ακόμη υπολογίσει το συνολικό ύψος της ζημίας, ωστόσο οι προσωπικές εκτιμήσεις του Μπίρο δείχνουν ότι το ποσό ενδέχεται να ξεπερνά τα 160 δισ. ευρώ.
«Είδαμε εκθετική αύξηση», ανέφερε. «Το 2025, έως και το 15%-20% των κρατικών δαπανών ενδέχεται να κατέληξε σε λάθος προορισμούς», ποσοστό σημαντικά αυξημένο σε σχέση με το 2%-3% που, σύμφωνα με τον ίδιο, ίσχυε όταν ο Όρμπαν ανέλαβε την εξουσία το 2010.
Ο Μπίρο υποστήριξε ότι η κρατική διαφθορά κορυφώθηκε κατά το τελευταίο έτος της διακυβέρνησης Όρμπαν, με τις κρατικές αρχές να αυξάνουν κατά 50% τον έλεγχό τους επί των δημόσιων πόρων. «Είδαν ότι η εποχή Όρμπαν έφτανε στο τέλος της και ήθελαν να προωθήσουν μέχρι και το τελευταίο ευρώ που μπορούσαν», είπε χαρακτηριστικά.
Εκπρόσωπος του κόμματος Φίντες του Βίκτορ Όρμπαν δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό, ενώ οι Financial Times δεν κατάφεραν να επικοινωνήσουν με τον ίδιο τον πρώην πρωθυπουργό.
Τον περασμένο μήνα, ο πρώην επικεφαλής του γραφείου του Όρμπαν, Γκέργκελι Γκούλιας, εξέφρασε την αντίθεσή του σε αυτό που χαρακτήρισε προσπάθεια της κυβέρνησης «να στιγματίσει την πατριωτική πλευρά με συλλογική ενοχή στη βάση λίγων υποθέσεων που εγείρουν υποψίες διαφθοράς… Δεν υποστηρίζουμε κυνήγι μαγισσών».
Ο Μπίρο επέμεινε ότι η νέα κυβέρνηση τηρεί το τεκμήριο αθωότητας και ότι δεν βρίσκεται σε εξέλιξη κανένα «κυνήγι μαγισσών».
Σύμφωνα με έρευνα των Financial Times, η ροή των δημόσιων πόρων είχε συγκεντρωθεί γύρω από περιορισμένο αριθμό προσώπων που βρίσκονταν κοντά στον Όρμπαν, δημιουργώντας ένα περιβάλλον περιορισμένου ανταγωνισμού και σημαντικών υπερτιμολογήσεων, φαινόμενο που εντάθηκε κατά τα τελευταία χρόνια της θητείας του πρώην πρωθυπουργού.
Ο Μπίρο ανέφερε ότι όταν η Αρχή Ακεραιότητας άρχισε να εξετάζει υποθέσεις δημοσίων συμβάσεων, βρέθηκε αντιμέτωπη με σημαντικά εμπόδια, καθώς κυβερνητικοί αξιωματούχοι είχαν λάβει οδηγίες να περιορίσουν στο ελάχιστο την επικοινωνία και τη συνεργασία με τον οργανισμό.
Όπως είπε, το 2024 κλήθηκε σε συνάντηση με τους υπουργούς Δικαιοσύνης και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, οι οποίοι του ζήτησαν να παραμείνει διακριτικός και να «μην επιτρέψει στην υπηρεσία να κάνει τη δουλειά της». Ο ίδιος αρνήθηκε και συνέχισε να παρακολουθεί παρατυπίες σε δημόσιους διαγωνισμούς.
Οι πρώην υπουργοί Δικαιοσύνης και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό.
Στις αρχές του 2025, ο Μπίρο υπέβαλε στην κυβέρνηση αναλυτική έκθεση σχετικά με τη συγκέντρωση των δημόσιων προμηθειών. «Τους προειδοποιήσαμε ότι διαχειρίζονταν υπερβολικά πολλά χρήματα με ανεπαρκείς μηχανισμούς ελέγχου», θυμήθηκε. «Μας απάντησαν ότι δεν τους ενδιέφερε, ότι δεν είχαν πρόθεση να εγκαταστήσουν κατάλληλους ελέγχους ή να μετρήσουν την αποτελεσματικότητα αυτών των κονδυλίων».
Σύμφωνα με τον ίδιο, μία εβδομάδα μετά την αποστολή της έκθεσης προς την κυβέρνηση Όρμπαν, πραγματοποιήθηκε έφοδος στα γραφεία της Αρχής στο πλαίσιο έρευνας για φερόμενες πρακτικές διαφθοράς, κατηγορίες τις οποίες αρνείται. «Ήταν η απάντησή τους, στέλνοντας ένοπλους πράκτορες», δήλωσε χαρακτηριστικά.
