Βρετανία: Ελευθερώθηκαν κρατούμενοι λόγω… πληρότητας των φυλακών
Ο Αύγουστος ξεκίνησε και η πληρότητα στις φυλακές Αγγλίας και Ουαλίας φτάνει το 97%. Συγκεκριμένα, τα στοιχεία της 3ης Αυγούστου που εξέτασε το BBC Verify έδειξαν ότι οι κρατούμενοι στη Βρετανία είναι 86.495, ενώ υπάρχουν λιγότερες από 2.400 διαθέσιμες θέσεις. Το πρόβλημα έχει αναδειχθεί σε μείζον, ήδη πολύ πριν την ανάληψη καθηκόντων του νέου πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ.
Το χρονικό των αποφάσεων
Το νέο σχέδιο αποσυμφόρησης των φυλακών ψηφίστηκε τον Ιανουάριο του 2026 από την Εργατική κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ. Ο Νόμος Περί Ποινών (Sentencing Act 2026) ουσιαστικά άλλαξε τους κανόνες επιβολής ποινών αλλά και διαχείρισης των κρατουμένων. Σκοπός η μείωση του πληθυσμού των φυλακών.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης είχε προειδοποιήσει ότι ο πληθυσμός μπορεί να ξεπεράσει την πληρότητα νωρίτερα από τον Νοέμβριο, εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα. Έτσι, ο τέως πρωθυπουργός Στάρμερ είχε ανακοινώσει ότι θα αφεθούν ελεύθεροι 6.000 εγκληματίες από τις αρχές Σεπτεμβρίου.
Οι αντιδράσεις ήταν καταιγιστικές, τόσο από τα αντίπαλα κόμματα όσο και από την κοινή γνώμη. Στο προσκήνιο επανήρθε κυρίως η υπόθεση δολοφονίας του αστυνομικού Άντριου Χάρπερ επτά χρόνια πριν, καθώς σύμφωνα με την Telegraph, δύο εκ των τριών εμπλεκομένων αναμένεται να αφεθούν ελεύθεροι μετά τις αλλαγές. Η μητέρα του θύματος χαρακτήρισε την απόφαση απελευθέρωσης «προσβολή».
Τον Ιούλιο και μετά από πιέσεις, ο Μπέρναμ ανακοίνωσε αναστολή και επανεξέταση του σχεδίου. Παρ’ όλα αυτά, μόλις τη Δευτέρα και ενώ είχαν ξεκινήσει οι επίσημες διακοπές του Βρετανού πρωθυπουργού, η κυβέρνηση ανακοίνωσε αναθεώρηση του προγράμματος με απελευθέρωση κρατουμένων, αλλά εξαιρώντας όσους έχουν κριθεί ένοχοι για βιασμό όπως και σοβαρά αδικήματα σεξουαλικής κακοποίησης και αποπλάνησης ανηλίκων.
Οι δολοφόνοι του αστυνομικού όμως δεν συμπεριλαμβάνονται στις αναθεωρήσεις. Η Ομοσπονδία Αστυνομικών Υπαλλήλων της Βρετανίας έχει ήδη απειλήσει πως θα προβεί σε νομικές ενέργειες κατά του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ενώ η αστυνομία του Thames Valley εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο να κινηθεί νομικά εναντίον της κυβέρνησης.
Πού αποδίδεται ο υπερπληθυσμός των φυλακών;
Η απόφαση θα ισχύσει από τον Οκτώβριο, οπότε και υπολογίζεται ότι θα απελευθερωθούν – προτού ολοκληρώσουν την ποινή τους – 5.000 φυλακισμένοι. Τι συμβαίνει όμως στις βρετανικές φυλακές και οι κυβερνήσεις έρχονται εδώ και δεκαετίες αντιμέτωπες με το ίδιο πρόβλημα;
Σύμφωνα με τη δεξαμενή σκέψης Institute for Government, ένα βασικό πρόβλημα είναι ότι οι ποινές που δίνονται είναι μεγαλύτερες σε σχέση με παλαιότερα. Για παράδειγμα, οι ποινές για ληστεία το 2023 ήταν 13 μήνες παραπάνω από αυτό που επιβαλλόταν κατά μέσο όρο το 2012, ενώ η ποινή φυλάκισης σοβαρών αδικημάτων ήταν κατά 25% μεγαλύτερη από ότι το 2012. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι, αναλογικά με τον πληθυσμό, Αγγλία και Ουαλία φυλακίζουν περισσότερους ανθρώπους σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη δυτικοευρωπαϊκή χώρα και τους ξεπερνά μόνο η Πολωνία.
Την ίδια ώρα, ο αργός ρυθμός δημιουργίας νέων φυλακών θεωρείται ακόμα ένας παράγοντας. Μεταξύ 2010-2024, με τη Συντηρητική κυβέρνηση στην εξουσία, παρ’ ότι δημιουργήθηκαν 13.000 νέες θέσεις φυλακών, έκλεισαν και 12.500 θέσεις λόγω ακαταλληλότητας, καθώς είχαν δημιουργηθεί κατά τη βικτωριανή εποχή. Έτσι, οι θέσεις αυξήθηκαν μόλις κατά 500.
Και ενώ το πρόβλημα πληρότητας των βρετανικών φυλακών φαίνεται πως ήρθε για να μείνει, το λαϊκιστικό κόμμα Reform UK δεσμεύτηκε να φυλακίσει τους εργοδότες που απασχολούν παράνομους μετανάστες. Παράλληλα, η αστυνομία και ο βρετανικός λαός συγκλονίστηκαν χθες από την επίθεση γυναίκας με μαχαίρι – στην πολυσύχναστη περιοχή του κεντρικού Λονδίνου Covent Garden – που τραυμάτισε 4 άνδρες. Όλοι βρίσκονται εκτός κινδύνου, ενώ η μητροπολιτική αστυνομία θεωρεί ότι το περιστατικό συνδέεται με προβλήματα ψυχικής υγείας.
