Ιράν: Στο τραπέζι οι όροι για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ
Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, ανώτατος σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Ιράν, ανέφερε σήμερα ότι μεσολαβητές έχουν καλέσει την Τεχεράνη να παρουσιάσει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα μπορούσε να επιτρέψει εκ νέου τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ιρανική πλευρά βρίσκεται ήδη στη διαδικασία κατάρτισης καταλόγου με τους συγκεκριμένους όρους που θέτει για την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας οδού. Όπως υπογράμμισε, μεταξύ των βασικών απαιτήσεων της Τεχεράνης περιλαμβάνεται ο τερματισμός του πολέμου στην περιοχή.
Οι δύο χώρες βρίσκονται εδώ και εβδομάδες σε διαπραγματεύσεις για τη διαχείριση της θαλάσσιας κυκλοφορίας. Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών είχε ανακοινώσει ότι η υπό συζήτηση προσωρινή διαδρομή θα έχει πλάτος περίπου επτά μιλίων, δηλαδή 11,3 χιλιομέτρων, και θα διέρχεται εν μέρει από τα χωρικά ύδατα του Ιράν. Ωστόσο, ανώτερη ιρανική πηγή διευκρίνισε ότι οι τελικές λεπτομέρειες της συμφωνίας με το Ομάν δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης ένα κοινό σχέδιο για την απομάκρυνση ναρκών από την περιοχή των Στενών, ενώ αναμένεται να συνεχιστούν οι τεχνικές συνομιλίες για μια μονιμότερη συμφωνία, η οποία θα μπορούσε να περιλαμβάνει ανταλλαγή πληροφοριών και κοινές υπηρεσίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Η συμφωνία για έναν προσωρινό διάδρομο, πάντως, δεν σημαίνει ότι η Τεχεράνη θεωρεί τα Στενά ανοικτά. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν ξεκαθαρίσει ότι τα πλοία θα εξακολουθούν να υπόκεινται σε έλεγχο και θα χρειάζονται την έγκριση του Ιράν για να περάσουν από τη συγκεκριμένη περιοχή. Μεταξύ των απαιτήσεων που έχει διατυπώσει η ιρανική πλευρά βρίσκονται επίσης η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό και η χαλάρωση των κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου.
Οι διπλωματικές κινήσεις έχουν ενταθεί τις τελευταίες ημέρες. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν Μπαντρ αλ Μπουσαΐντι βρέθηκε στην Τεχεράνη στις 25 Αυγούστου, όπου είχε συνομιλίες με τον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί. Σήμερα, στην ιρανική πρωτεύουσα μετέβη και ο πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι, ο οποίος συναντήθηκε με τον Αραγτσί, τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν και άλλους ανώτατους Ιρανούς αξιωματούχους.
Στις επαφές με την καταρινή αντιπροσωπεία συζητήθηκαν τόσο το σχέδιο για τον προσωρινό διάδρομο στα Στενά όσο και οι προσπάθειες δημιουργίας των κατάλληλων συνθηκών για την επανέναρξη του διαλόγου. Το Κατάρ υπογράμμισε ότι εξακολουθεί να θεωρεί τη διπλωματία ως τον καλύτερο δρόμο για την επίλυση της κρίσης και τάχθηκε υπέρ της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Στις προσπάθειες διαμεσολάβησης συμμετέχει και το Πακιστάν, με τις κινήσεις του Ισλαμαμπάντ, της Ντόχα και του Μουσκάτ να έχουν δημιουργήσει προσδοκίες ότι θα μπορούσε να βρεθεί ένας δρόμος επιστροφής στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχει σημειωθεί διπλωματική.
Από την πλευρά των ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι δεν βιάζεται να επαναλάβει τις συνομιλίες με το Ιράν, ενώ ο Λευκός Οίκος ξεκαθάρισε σήμερα ότι δεν βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Η δήλωση επηρέασε άμεσα και τις διεθνείς αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να ενισχύονται περισσότερο από ένα δολάριο.
Την ίδια ώρα, η Ουάσινγκτον εντείνει την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε νέο πακέτο κυρώσεων εναντίον δεκάδων οντοτήτων που κατηγορούνται ότι διευκολύνουν τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου, ενώ η ιρανική κυβέρνηση διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει εξαιτίας των νέων μέτρων.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης, καθώς σε συνθήκες ειρήνης από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου και φυσικού αερίου από τους παραγωγούς του Κόλπου. Η δραστική μείωση της κυκλοφορίας μετά την έναρξη του πολέμου έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Μέσα σε αυτό το τεταμένο κλίμα, ο Ρεζαΐ αναφέρθηκε και στις πληροφορίες περί σχεδίου δολοφονίας του Μπάρον Τραμπ, του νεότερου γιου του Αμερικανού προέδρου, απορρίπτοντάς τες κατηγορηματικά ως ψευδείς.
Η αμερικανική Μυστική Υπηρεσία είχε ανακοινώσει την Τρίτη ότι γνώριζε την ύπαρξη βίντεο που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση του Ιράν και στο οποίο γινόταν συζήτηση σχετικά με ενδεχόμενη συνωμοσία εναντίον του Μπάρον Τραμπ. Ο Ρεζαΐ, σε συνέντευξή του στο λιβανέζικο τηλεοπτικό δίκτυο Al Manar, απέρριψε οποιαδήποτε σύνδεση της Τεχεράνης με ένα τέτοιο σχέδιο.;
