Όλα όσα πρέπει να ξέρουμε για τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ
Οι ενδιάμεσες εκλογές διεξάγονται σήμερα στις ΗΠΑ, με τον αγώνα για τον έλεγχο του Κογκρέσου να αποτελεί τη μεγαλύτερη, μέχρι στιγμής, πολιτική δοκιμασία της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.
Για να γίνουν σαφή τα αποτελέσματα της κάθε εκλογικής αναμέτρησης, τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία των ΗΠΑ, αλλά και για χιλιάδες άλλες εκλογικές αναμετρήσεις που διεξάγονται σε πολιτειακό και σε τοπικό επίπεδο — ενδέχεται να χρειαστούν από λίγα λεπτά έως και εβδομάδες.
Η διεξαγωγή των εκλογών στις ΗΠΑ είναι αποκεντρωμένη· οι εκλογικές αναμετρήσεις διέπονται από τη νομοθεσία 50 διαφορετικών πολιτειών, ενώ ορισμένες από αυτές αναθέτουν περαιτέρω βασικές αρμοδιότητες στις κομητείες.
Ωστόσο, λίγες ώρες μετά το κλείσιμο των καλπών, τα πρώτα αποτελέσματα σε ορισμένες αμφίρροπες εκλογικές αναμετρήσεις για τη Βουλή των Αντιπροσώπων, σε πολιτείες της Ανατολικής Ακτής, πιθανότατα θα δείξουν αν το «μπλε κύμα» νικών των Δημοκρατικών, το οποίο προβλέπουν οι αναλυτές, όντως θα γίνει πραγματικότητα.
Το πόσο ψηλά θα φτάσει αυτό το «κύμα» — και ποιο κόμμα θα αποκτήσει τον έλεγχο της Γερουσίας — θα εξαρτηθεί από τις εκλογικές αναμετρήσεις των οποίων τα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν αργότερα. Παράλληλα, υπάρχει ο κίνδυνος τα πρώτα στοιχεία να δημιουργήσουν μια παραπλανητική εικόνα, δηλαδή μία «οφθαλμαπάτη» (mirage), σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg.
Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται ένα καθαρό κέρδος μόλις τριών εδρών για να αποκτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, και τεσσάρων για τη Γερουσία.
Η επικράτηση στη Βουλή αρκεί για να μπλοκαριστούν νομοθετήματα του Τραμπ, και να τον εμπλέξει σε διαδικασίες κοινοβουλευτικού ελέγχου — και, ενδεχομένως, σε διαδικασία παραπομπής.
Από την άλλη, η επικράτηση στη Γερουσία θα έδινε στους Δημοκρατικούς δικαίωμα βέτο επί των διορισμών υψηλόβαθμων στελεχών της εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας από τον πρόεδρο.
Το Bloomberg απαντά σε βασικά ερωτήματα σχετικά με τις φετινές ενδιάμεσες εκλογές.
Πότε κλείνουν οι κάλπες;
Κάθε πολιτεία ορίζει το δικό της ωράριο λειτουργίας των εκλογικών τμημάτων. Οι πρώτες κάλπες αναμένεται να κλείσουν στο Κεντάκι και την Ιντιάνα στις 18:00 (ώρα Νέας Υόρκης, 01.00 τα ξημερώματα ώρα Ελλάδος).
Τα τελευταία εκλογικά τμήματα — συμπεριλαμβανομένου του νησιού Άντακ στην Αλάσκα, το δυτικότερο σημείο ψηφοφορίας στις ΗΠΑ — πρόκειται να κλείσουν στις 01:00 (ώρα Νέας Υόρκης, 8 το πρωί ώρα Ελλάδος) στις 4 Νοεμβρίου.
Οι ψηφοφόροι θα μπορούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα, αρκεί να βρίσκονται στην ουρά τη στιγμή που θα κλείνουν οι κάλπες.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι τα χρονικά αυτά όρια ενδέχεται να παραταθούν κατόπιν δικαστική απόφαση υπό ορισμένες συνθήκες — για παράδειγμα, εάν συγκεκριμένα εκλογικά τμήματα ήταν απροσπέλαστα νωρίτερα μέσα στην ημέρα. Τέτοιου είδους έκτακτες ανάγκες ενδέχεται να καθυστερήσουν την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων.
Πότε αρχίζουν οι πολιτείες να ανακοινώνουν τα αποτελέσματα;
Οι περισσότερες πολιτείες μπορούν να αρχίσουν να ανακοινώνουν τα προσωρινά αποτελέσματα λίγα λεπτά μετά το κλείσιμο των καλπών, ωστόσο υπάρχουν μερικές τοπικές ιδιαιτερότητες.
Στο Κεντάκι και την Ιντιάνα, για παράδειγμα, οι κομητείες που βρίσκονται στην Ανατολική Ζώνη Ώρας, θα αρχίσουν να ανακοινώνουν τα αποτελέσματα της καταμέτρησης ψήφων, ακόμη και ενώ οι ψηφοφόροι στην Κεντρική Ζώνη Ώρας εξακολουθούν να ψηφίζουν.
Άλλες πολιτείες, όπως η Αλαμπάμα, η Αλάσκα, το Όρεγκον και η Νότια Ντακότα, συνήθως καθυστερούν την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων έως ότου ολοκληρωθεί η ψηφοφορία σε όλες τις κομητείες. Μάλιστα, στην Αριζόνα και το Άινταχο, η νομοθεσία επιβάλλει από τους αρμόδιους αξιωματούχους να περιμένουν μία ώρα μετά το κλείσιμο των καλπών πριν ανακοινώσουν οποιαδήποτε αποτελέσματα.
Πόσο καιρό θα χρειαστεί για να διαπιστωθεί ποιος κέρδισε;
Αν κρίνουμε από τις προηγούμενες ενδιάμεσες εκλογές του 2022, ενδέχεται να χρειαστούν ημέρες.
Εκείνη τη χρονιά, το Associated Press δεν ανακοίνωσε ποιο κόμμα απέκτησε τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων μέχρι τις 16 Νοεμβρίου — οκτώ ημέρες μετά τις εκλογές. Η επανεκλογή του βουλευτή Μάικ Γκαρσία σε μια περιφέρεια της Καλιφόρνιας έδωσε στους Ρεπουμπλικάνους την 218η έδρα τους, εξασφαλίζοντας και την πλειοψηφία.
Αν το φετινό αποτέλεσμα των εκλογών είναι οριακό, είναι πιθανό να κριθούν όλα και πάλι στην Καλιφόρνια. Το σύστημα ψηφοφορίας μέσω ταχυδρομείου που εφαρμόζει η πολιτεία επιτρέπει την καταμέτρηση των ψηφοδελτίων που φέρουν σφραγίδα ταχυδρομείου έως και την ημέρα των εκλογών, ακόμη και αν αυτά παραδοθούν επτά ημέρες αργότερα.
Εάν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν κρίσιμες αναμετρήσεις για τη Βουλή των Αντιπροσώπων, το αποτέλεσμα ενδέχεται να είναι ορατό πολύ πριν ανακηρυχθεί ο νικητής της 218ης έδρας. Μια τέτοια περίπτωση αφορά την 6η εκλογική περιφέρεια του Κεντάκι, μια περιφέρεια όπου ο Τραμπ κέρδισε με διαφορά 15 μονάδων, αλλά όπου ο Δημοκρατικός Ζακ Ντέμπο αμφισβητεί τον Ρεπουμπλικανό Ραλφ Αλβαράδο σε μια εκπληκτικά αμφίρροπη αναμέτρηση.
Ο έλεγχος της Γερουσίας ενδέχεται να παραμείνει αβέβαιος για ακόμη μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Ένα «εμπόδιο» που μπορεί να προκαλέσει καθυστέρηση είναι η Αλάσκα, η οποία χρησιμοποιεί το σύστημα «ψηφοφορίας κατά σειρά προτίμησης» για να καθορίσει τον νικητή.
Οι ψηφοφόροι επιλέγουν τον υποψήφιο της προτίμησής τους, αλλά μπορούν επίσης να επιλέξουν έναν δεύτερο, έναν τρίτο και ούτω καθεξής. Εάν κανένας υποψήφιος δεν συγκεντρώσει την πλειοψηφία των ψήφων πρώτης προτίμησης, τότε ο υποψήφιος με τις λιγότερες ψήφους πρώτης επιλογής αποκλείεται. Στη συνέχεια, τα ψηφοδέλτια αυτών των ψηφοφόρων ανακατανέμονται υπέρ της δεύτερης επιλογής τους. Η διαδικασία επαναλαμβάνεται έως ότου κάποιος εξασφαλίσει την πλειοψηφία,
Ωστόσο, η διαδικασία αυτή δεν μπορεί να ξεκινήσει πριν από τις 18 Νοεμβρίου, καθώς θα πρέπει πρώτα να παραληφθούν όλα τα ψηφοδέλτια που έχουν αποσταλεί ταχυδρομικώς.
Γιατί χρειάζεται τόσος χρόνος για να καθοριστεί ο νικητής;
Ορισμένες ψήφοι απαιτούν επιπλέον χρόνο επεξεργασίας. Σε αυτές περιλαμβάνονται:
Τα προσωρινά ψηφοδέλτια. Ένα προσωρινό ψηφοδέλτιο ρίχνεται από έναν ψηφοφόρο όταν υπάρχει κάποια αμφιβολία σχετικά με την εγκυρότητα της ψήφου του την ημέρα των εκλογών. Συχνά απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση σχετικά με την κατάσταση εγγραφής του ψηφοφόρου ή την εκλογική του περιφέρεια.
Οι επιστολικές ψήφοι. Τον Ιούνιο, το Ανώτατο Δικαστήριο διευθέτησε ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα που βρισκόταν στο επίκεντρο αρκετών πρόσφατων εκλογικών διαφορών: Το εάν οι πολιτείες μπορούν να καταμετρήσουν ψηφοδέλτια που φέρουν σφραγίδα ταχυδρομείου με ημερομηνία έως την ημέρα των εκλογών, αλλά έχουν παραληφθεί αργότερα. Μπορούν, αποφάνθηκε το δικαστήριο με απόφαση 5-4.
Δεκαπέντε πολιτείες επιτρέπουν αυτή την περίοδο χάριτος, αλλά έχουν διαφορετικές προθεσμίες και διαδικασίες για την καταμέτρησή τους. Ένα συνηθισμένο ζήτημα είναι η έλλειψη υπογραφής ή κάποιο άλλο ελάττωμα. Ορισμένες πολιτείες επιτρέπουν στους ψηφοφόρους να «διορθώνουν» αυτά τα ψηφοδέλτια εκ των υστέρων, κάτι που μπορεί να απαιτήσει χρόνο. Οι εκλογικοί αξιωματούχοι πρέπει επίσης να επαληθεύσουν ότι ο ψηφοφόρος δεν έχει ψηφίσει και αυτοπροσώπως.
Τα ψηφοδέλτια από το εξωτερικό. Το στρατιωτικό προσωπικό των ΗΠΑ και οι Αμερικανοί πολίτες που ζουν στο εξωτερικό έχουν το δικαίωμα να ψηφίσουν μέσω επιστολικής ψήφου, βάσει ενός νόμου του 1986. Ωστόσο, οι πολιτείες ενδέχεται να ορίζουν διαφορετικές προθεσμίες για την υποβολή αυτών των ψηφοδέλτιων.
Πόσο πιθανή είναι μια «αφθαλμαπάτη»;
Ο όρος «κόκκινη οφθαλμαπάτη» (Red Mirage) αποδίδεται στον επιστήμονα δεδομένων Τζος Μέντελσον, ο οποίος τον χρησιμοποίησε το 2020 για να περιγράψει το φαινόμενο, κατά το οποίο τα αποτελέσματα των αποτελεσμάτων φαίνονται αρχικά να ευνοούν τους Ρεπουμπλικάνους, πριν μετατοπιστούν προς την αντίθετη κατεύθυνση.Σήμερα, οι παρατηρητές κάνουν λόγο τόσο για «μπλε» όσο και για «κόκκινες» οφθαλμαπάτες.
Ιδού γιατί μπορεί να συμβεί μια τέτοια «οφθαλμαπάτη»: Στις ΗΠΑ, οι εφορευτικές επιτροπές ανακοινώνουν τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα των ψήφων σε πραγματικό χρόνο καθώς καταμετρώνται τα ψηφοδέλτια. Έτσι, ο υποψήφιος που προηγείται μπορεί να αλλάζει καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας. Αυτές οι αλλαγές στο προβάδισμα δημιουργούν «οφθαλμαπάτες» — δηλαδή την ψευδαίσθηση ότι ένας υποψήφιος προηγείται, ενώ στην πραγματικότητα η εικόνα βασίζεται σε ένα μη αντιπροσωπευτικό δείγμα ψήφων.
Αν και οι απότομες αλλαγές στα ανακοινωθέντα αποτελέσματα έχουν συχνά τροφοδοτήσει θεωρίες συνωμοσίας τα τελευταία χρόνια, το φαινόμενο δεν είναι κάτι καινούργιο, ούτε αποτελεί απόδειξη νοθείας.
Οι ψήφοι δεν καταμετρούνται με τυχαία σειρά. Τα εκλογικά τμήματα που βρίσκονται πιο κοντά στις εκλογικές υπηρεσίες κάθε κομητείας μπορούν να παραδώσουν τα αποτελέσματά τους νωρίτερα, οι ηλεκτρονικές ψήφοι μπορούν να καταμετρηθούν ταχύτερα από τα έντυπα ψηφοδέλτια, και τα μικρότερα εκλογικά τμήματα τείνουν να ανακοινώνουν τα αποτελέσματά τους ταχύτερα από τις μεγαλύτερες. Παράγοντες όπως οι καιρικές συνθήκες, η κόπωση των μελών των εκλογικών επιτροπών και οι μεγάλες ουρές στα εκλογικά κέντρα μπορούν επίσης να επηρεάσουν τον ρυθμό της καταμέτρησης των ψήφων σε ορισμένα μέρη.
Αυτές οι ανατροπές μπορούν να συμβούν προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Για παράδειγμα, σε πολιτείες όπου οι ψήφοι δόθηκαν πρόωρα ή μέσω επιστολικής ψήφου -οι οποίες ευνοούν τους Δημοκρατικούς-, δημιουργείται αυτό που αποκαλείται «μπλε οφθαλμαπάτη».
Πολλές από τις πιο αμφίρροπες αναμετρήσεις για τη Γερουσία φέτος λαμβάνουν χώρα σε πολιτείες που είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς σε τέτοιες «οφθαλμαπάτες». Το 2024, η τότε αντιπρόεδρος Καμάλα Χάρις προηγούνταν αρχικά στην Αϊόβα, το Μίσιγκαν και το Τέξας, πριν βρεθεί πίσω από τον Τραμπ μετά τις 22:00 το βράδυ των εκλογών. Ο Τραμπ προηγήθηκε αρχικά στο Μέιν, αλλά τελικά έχασε την πολιτεία. Στο Κάνσας και το Οχάιο σημειώθηκαν δύο διαφορετικές εναλλαγές στο προβάδισμα, καθώς ο Τραμπ προηγήθηκε, στη συνέχεια βρέθηκε πίσω και τελικά κέρδισε.
Ποιος ανακηρύσσει τον νικητή;
Οι πολιτείες ανακοινώνουν τα επίσημα αποτελέσματα με δικό τους χρονοδιάγραμμα, από περίπου μία εβδομάδα μετά την ημέρα των εκλογών, στην περίπτωση της Οκλαχόμα, έως τα μέσα Δεκεμβρίου, στην περίπτωση της Καλιφόρνια, σύμφωνα με την Εθνική Διάσκεψη των Πολιτειακών Νομοθετικών Σωμάτων. Ορισμένες πολιτείες δεν έχουν ορίσει καμία συγκεκριμένη προθεσμία, με αποτέλεσμα οι αμφισβητούμενες εκλογικές αναμετρήσεις να ενδέχεται να συνεχιστούν έως ότου ορκιστεί το Κογκρέσο τον επόμενο Ιανουάριο, ή ακόμη και αργότερα. Στις εκλογές του Νοεμβρίου 2020, η Ρεπουμπλικανή Κλαούντια Τένι από τη Νέα Υόρκη ορκίστηκε μέλος του Κογκρέσου μόλις τον Φεβρουάριο του 2021. Ορισμένες αμφισβητούμενες εκλογικές αναμετρήσεις ενδέχεται να παραπεμφθούν στη Βουλή των Αντιπροσώπων, για να αποφασιστεί το αποτέλεσμα.
Ωστόσο, οι ψηφοφόροι, οι υποψήφιοι και οι αγορές επιθυμούν να γνωρίζουν το αποτέλεσμα πολύ νωρίτερα.
Ελλείψει ενός κεντρικού φορέα καταμέτρησης ψήφων, το Associated Press έχει καθιερωθεί ως η πλέον αποδεκτή πηγή όσον αφορά το ποιος κερδίζει σε κάθε εκλογική αναμέτρηση, καταμετρώντας τις ψήφους σε κάθε προεδρική εκλογή από τότε που ο Ζάκαρι Τέιλορ κέρδισε την προεδρία το 1848. Φέτος, το αμερικανικό πρακτορείο θα ανακοινώσει τα αποτελέσματα περίπου 5.000 εκλογικών αναμετρήσεων -από τις εκλογές για κυβερνήτες και γερουσιαστές σε πολιτειακό επίπεδο, έως εκλογές για μέλη πολιτειακών νομοθετικών σωμάτων και δημάρχους.
Το AP επιτυγχάνει το έργο αυτό τοποθετώντας 4.600 ανταποκριτές σε εκλογικά κέντρα σε ολόκληρη τη χώρα. Οι ανταποκριτές αυτές παρακολουθούν την καταμέτρηση των ψηφοδελτίων και ανακοινώνουν τα αποτελέσματα καθώς αυτά γίνονται γνωστά. Το AP συλλέγει επίσης δεδομένα από ιστότοπους των πολιτειακών και τοπικών εκλογικών αρχών, μια διαδικασία που έχει επιτρέψει την εμφάνιση ανταγωνιστών όπως το Decision Desk HQ- μια ιδιωτική εταιρεία που ιδρύθηκε το 2012, η οποία υπερηφανεύεται ότι ανακοινώνει τα αποτελέσματα νωρίτερα, αλλά έχει μικρότερο ιστορικό ακριβών προβλέψεων.
Τα εθνικά τηλεοπτικά δίκτυα ανακοινώνουν επίσης τα δικά τους αποτελέσματα, βασιζόμενα σε ποικίλες πηγές δεδομένων. Αυτά τα λεγόμενα «κέντρα λήψης αποφάσεων» (decision desks) συχνά συνδυάζουν τα εκλογικά αποτελέσματα με ιστορικά πρότυπα ψηφοφορίας και δημοσκοπήσεις ψηφοφόρων, όπως το AP VoteCast ή τα exit polls των δικτύων, για να ανακηρύξουν νικητή. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο μπορούν να ανακηρύξουν νικητή σε ορισμένες αναμετρήσεις αμέσως μόλις κλείσουν οι κάλπες, και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και πριν καταμετρηθεί έστω και μία ψήφος.
Ωστόσο, δεν προβαίνουν σε εκτιμήσεις για τον συνολικό έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας, παρά μόνο όταν έχουν προβλέψει τη νίκη ενός κόμματος στον απαιτούμενο αριθμό εδρών για την πλειοψηφία. Για τη Βουλή των Αντιπροσώπων, αυτό αντιστοιχεί σε 218 από τις 435 έδρες. Στη Γερουσία, η οποία αποτελείται από 100 μέλη, οι Δημοκρατικοί χρειάζονται 51 έδρες· οι Ρεπουμπλικανοί χρειάζονται μόνο 50, καθώς ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς κατέχει την αποφασιστική ψήφο σε περίπτωση ισοψηφίας.
Οι αγορές προβλέψεων, οι οποίες προσφέρουν δυνατότητα στοιχηματισμού για τις εκλογές και αναφέρονται συχνά, παράλληλα με τις δημοσκοπήσεις, ως δείκτες των εκλογικών αποτελεσμάτων, γενικά δεν περιμένουν τα επίσημα αποτελέσματα για να διευθετήσουν τα στοιχήματα. Η Kalshi Inc., μια κορυφαία πλατφόρμα, χρησιμοποιεί αναφορές από διάφορους ειδησεογραφικούς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένου του Bloomberg News. Η ανταγωνίστρια της, η Polymarket, χρησιμοποιεί προβλέψεις του AP και των τηλεοπτικών δικτύων — ενώ προσφέρει ακόμη και στοιχήματα σχετικά με το πότε ακριβώς θα γίνουν αυτές οι ανακοινώσεις.
Μπορεί οι εκτιμήσεις των εκλογικών αποτελεσμάτων να είναι λανθασμένες;
Το Associated Press διεκρυνίζει ότι οι εκτιμήσεις του δεν αποτελούν προβλέψεις. Οι νικητές ανακηρύσσονται μόνο όταν το πρακτορείο κρίνει ότι ο υποψήφιος που υπολείπεται δεν έχει πλέον καμία πιθανότητα νίκης.
Ωστόσο, εσφαλμένα στοιχεία ενδέχεται μερικές φορές να οδηγήσουν σε εσφαλμένες προβλέψεις. Το AP έχει αναγκαστεί να ανακαλέσει έναν μικρό αριθμό από τις χιλιάδες προβλέψεις που κάνει το βράδυ των εκλογών, επιτυγχάνοντας ποσοστό ακρίβειας άνω του 99,9%. Οι περισσότερες ανακλήσεις αφορούν εκλογικές αναμετρήσεις περιορισμένου ενδιαφέροντος.
Μια αξιοσημείωτη εξαίρεση: Το 2018, το AP αναγκάστηκε να ανακαλέσει την εκτίμηση του ότι ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής της Καλιφόρνια Ντέιβιντ Βαλάδαο είχε νικήσει τον Δημοκρατικό αντίπαλό του Τι Τζέι Κοξ.
