Πώς έγινε η έρευνα που «έκαψε» την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ
Μέσα σε λίγους μήνες, η θητεία της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ ως πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα μετατράπηκε από μια περίοδο δημόσιας προβολής και εντυπωσιακών εμφανίσεων σε μια υπόθεση που προκαλεί πολιτικούς κραδασμούς στην Ουάσιγκτον. Η αποχώρησή της ήρθε λιγότερο από έναν χρόνο μετά την ανάληψη των διπλωματικών της καθηκόντων, ενώ μέσα σε λίγες ημέρες από τη λαμπερή παρουσία της στην Πνύκα βρέθηκε αντιμέτωπη με σοβαρές καταγγελίες και έρευνες που δεν φαίνεται να ολοκληρώνονται με την παραίτησή της.
Στις 8 Οκτωβρίου, η «Wall Street Journal» δημοσίευσε αποκαλύψεις σύμφωνα με τις οποίες, πριν ακόμη επικυρωθεί ο διορισμός της από τη Γερουσία, η Γκίλφοϊλ είχε ζητήσει από τον Ερικ Ντίτερς, δωρητή του Ντόναλντ Τραμπ, το ποσό των 100.000 δολαρίων για να καλύψει οφειλή από πιστωτική κάρτα. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η οικονομική αυτή διευκόλυνση συνδεόταν με την προσφορά πρόσβασης σε κορυφαία κυβερνητικά στελέχη.
Στη συνέχεια, στο επίκεντρο βρέθηκαν ηχογραφήσεις που αφορούσαν ταξίδια με ιδιωτικά αεροσκάφη και πολυτελή φιλοξενία από εφοπλιστή, αλλά και δημοσιεύματα για λογαριασμούς σε εστιατόρια που φέρονται να έμειναν απλήρωτοι και σαμπάνιες που προσφέρονταν χωρίς χρέωση. Τη Δευτέρα, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι «εξετάζει» την απομάκρυνσή της. Την επόμενη ημέρα, ο Λευκός Οίκος γνωστοποίησε ότι της ζητήθηκε να παραιτηθεί, ενώ ο ίδιος ο Τραμπ ανέφερε ότι «δεν μου άρεσαν όσα διάβασα».
Η Γκίλφοϊλ απορρίπτει τις κατηγορίες. Ωστόσο, πίσω από την ταχύτητα με την οποία εξελίχθηκαν τα γεγονότα βρίσκεται μια δημοσιογραφική έρευνα που είχε ξεκινήσει αρκετούς μήνες νωρίτερα και όπως προκύπτει από τις πληροφορίες που έχουν δημοσιευτεί, συνδέεται άμεσα με επαφές και γεγονότα στην Ελλάδα.
Πώς χτίστηκε η έρευνα της «Wall Street Journal» στην Αθήνα
Οι δημοσιογράφοι της «Wall Street Journal», με πολυετή εμπειρία και διακρίσεις στον χώρο, εργάζονταν από το καλοκαίρι για τη συγκέντρωση των στοιχείων που οδήγησαν στις αποκαλύψεις. Η έρευνά τους ακολούθησε τις καθιερωμένες δημοσιογραφικές διαδικασίες, δηλαδή τη συλλογή μαρτυριών και εγγράφων, καθώς και την ανεξάρτητη διασταύρωση των πληροφοριών πριν από τη δημοσίευσή τους.
Στο πλαίσιο αυτό, οι συντάκτες επικοινώνησαν με τα εμπλεκόμενα πρόσωπα, τις εταιρείες, τους οργανισμούς και τους φορείς που αναφέρονταν στα ρεπορτάζ, ζητώντας τις θέσεις και τα σχόλιά τους. Η συγκεκριμένη διαδικασία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνεπάγεται ότι άνθρωποι στην Αθήνα και στην Ουάσιγκτον ενημερώθηκαν πριν από τη δημοσίευση για τις αποκαλύψεις που επρόκειτο να δουν το φως της δημοσιότητας.
Σύμφωνα με την εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ», οι δημοσιογράφοι αναζήτησαν στην Αθήνα συνομιλητές από τον διπλωματικό χώρο, τον επιχειρηματικό κόσμο, καθώς και από την πολιτική και ειδικότερα από την κυβέρνηση. Οι προσπάθειές τους να επικοινωνήσουν με επιχειρηματίες και εκπροσώπους τους δεν είχαν αποτέλεσμα, καθώς τα αιτήματα για συναντήσεις και συνομιλίες δεν έγιναν δεκτά.
Διαφορετική ήταν η εικόνα σε ό,τι αφορά κυβερνητικά στελέχη. Πληροφορίες αναφέρουν ότι πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με δύο μέλη της κυβέρνησης, με τον έναν από αυτούς να συναντάται με τους δημοσιογράφους περισσότερες από μία φορές. Ο συγκεκριμένος κυβερνητικός παράγοντας φέρεται, ουσιαστικά, να αποτέλεσε την πηγή που συνέβαλε καθοριστικά στην έρευνα, προσφέροντας πληροφορίες οι οποίες επηρέασαν τον τρόπο παρουσίασης προσώπων και γεγονότων στα δημοσιεύματα.
Η αφετηρία της υπόθεσης εντοπίζεται, άλλωστε, στην Αθήνα. Στις 18 Μαρτίου, κατά τη διάρκεια δείπνου στην αμερικανική πρεσβεία, στο οποίο είχαν προσκληθεί περισσότερα από 12 άτομα, ανάμεσά τους πολιτικοί, στρατιωτικοί και ξένοι διπλωμάτες, ειπώθηκε η περιβόητη ατάκα της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ ότι οι ΗΠΑ μπορούν να αντικαταστήσουν «όποια κυβέρνηση» επιθυμούν, «οπουδήποτε».
Το περιστατικό αυτό αποτέλεσε ένα από τα σημεία αναφοράς της υπόθεσης, η οποία εξελίχθηκε στην Ελλάδα και πλέον έχει μεταφερθεί στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης στις ΗΠΑ. Η παραίτηση της Γκίλφοϊλ δεν σηματοδοτεί το τέλος των εξελίξεων, καθώς τόσο η πολιτική διαχείριση όσο και η πορεία των ερευνών θα καθοριστούν σε μεγάλο βαθμό στην Ουάσιγκτον.
Οι έρευνες που συνεχίζονται μετά την αποχώρησή της
Το εύρος των ερωτημάτων που παραμένουν ανοιχτά φάνηκε και από την τοποθέτηση του Ντόναλντ Τραμπ την Πέμπτη, όταν κλήθηκε να σχολιάσει το ενδεχόμενο να αντιμετωπίσει η πρώην πρέσβειρα νομικές συνέπειες. Δημοσιογράφος του τηλεοπτικού δικτύου Newsmax τον ρώτησε συγκεκριμένα: «Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ δεν είναι πλέον πρέσβειρά σας στην Ελλάδα. Ενδέχεται να αντιμετωπίσει νομικά προβλήματα. Θα εξετάζατε το ενδεχόμενο να της απονείμετε χάρη, εάν προέκυπτε τέτοιο ζήτημα;».
Ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε: «Δεν θέλω να το σκέφτομαι. Απογοητεύτηκα από όσα διάβασα. Δεν έχω μιλήσει μαζί της».
Στη συνέχεια, ανέφερε ότι γνωρίζει την Γκίλφοϊλ εδώ και πολλά χρόνια, χωρίς ωστόσο να διατηρεί ιδιαίτερα στενή προσωπική σχέση μαζί της. Αναφέρθηκε επίσης στον γάμο της με τον κυβερνήτη της Καλιφόρνιας και πολιτικό του αντίπαλο, Γκάβιν Νιούσομ, χωρίς να κάνει μνεία στον αρραβώνα της με τον γιο του. Ο Τραμπ δήλωσε ότι τα δημοσιεύματα τον ενόχλησαν ιδιαίτερα, ενώ χαρακτήρισε «ενδιαφέρον» το γεγονός ότι «στην Ελλάδα ήταν το πρόσωπο που όλοι θαύμαζαν». Δεν έδωσε, ωστόσο, σαφή απάντηση στο ερώτημα για το ενδεχόμενο απονομής χάριτος.
Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, τοποθετήθηκε για την υπόθεση που έχει αποκτήσει στις ΗΠΑ την ονομασία «Guilfoylegate». Σε απόσπασμα συνέντευξης που πρόκειται να μεταδοθεί το βράδυ στο CBS, ανέφερε ότι, εφόσον επιβεβαιωθούν οι αποκαλύψεις, «είναι αηδιαστικό και απεχθές και θα πρέπει να υποστεί τις συνέπειες».
Η αποχώρηση της Γκίλφοϊλ δεν ανέκοψε ούτε τις κινήσεις των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο. Λίγες ώρες μετά την αποπομπή της, ο Ρόμπερτ Γκαρσία, επικεφαλής της μειοψηφίας των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων, έστειλε νέα επιστολή, ξεκαθαρίζοντας ότι η παραίτηση δεν σημαίνει πως η πρώην πρέσβειρα απαλλάσσεται από τον έλεγχο. Όπως δήλωσε, η έρευνα «μόλις αρχίζει».
Οι Δημοκρατικοί επιμένουν στα αιτήματά τους για την παροχή οικονομικών εγγράφων, προσωπικών επικοινωνιών και μηνυμάτων που αντάλλαξε η Γκίλφοϊλ με ανώτερα στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ «για λογαριασμό των ευεργετών της». Τα αιτήματα αυτά εξακολουθούν να βρίσκονται σε ισχύ, παρά την αποχώρησή της από τη διπλωματική θέση.
