Ρωσία: Χάνει 6.000 περισσότερους στρατιώτες τον μήνα απ’ όσους στρατολογεί
Ένα σοβαρό πρόβλημα ανθρώπινου δυναμικού αρχίζει να αντιμετωπίζει η Ρωσία στον πόλεμο της Ουκρανίας, καθώς δυτικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι απώλειές της ξεπερνούν πλέον κατά περίπου 6.000 άνδρες τον μήνα τον αριθμό των νέων στρατιωτών που καταφέρνει να στρατολογήσει.
Η Μόσχα εξακολουθεί να εντάσσει στις Ένοπλες Δυνάμεις περίπου 1.000 νέους στρατιώτες την ημέρα, όμως οι πολύ υψηλές απώλειες στο πεδίο της μάχης έχουν οδηγήσει, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, σε αρνητικό ισοζύγιο τους τελευταίους δύο μήνες.
Το στοιχείο είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή δείχνει ότι η ρωσική πολεμική μηχανή εξακολουθεί να διαθέτει τεράστια δεξαμενή ανθρώπινου δυναμικού, αλλά δυσκολεύεται πλέον να αναπληρώνει με την ίδια ταχύτητα όσους σκοτώνονται ή τραυματίζονται.
Πάνω από 30.000 απώλειες τον μήνα
Δυτικές εκτιμήσεις τοποθετούν τις ρωσικές απώλειες –νεκρούς και τραυματίες– σε περισσότερους από 30.000 τον μήνα.
Η Ρωσία έχει βασιστεί σε μεγάλο βαθμό σε ακριβοπληρωμένα συμβόλαια, υψηλά μπόνους κατάταξης και πιέσεις προς τις περιφερειακές διοικήσεις για την εξεύρεση νέων στρατιωτών.
Από την έναρξη του πολέμου εκτιμάται ότι περίπου 1,3 εκατ. Ρώσοι έχουν υπογράψει στρατιωτικά συμβόλαια, όμως όσο περνά ο χρόνος η εύρεση νέων εθελοντών γίνεται δυσκολότερη.
Το αποτέλεσμα είναι μεγάλο μέρος των νέων στρατολογημένων να χρησιμοποιείται απλώς για την αναπλήρωση των απωλειών και όχι για τη δημιουργία νέων δυνάμεων που θα μπορούσαν να προσφέρουν στη Μόσχα αποφασιστικό αριθμητικό πλεονέκτημα.
Γιατί ο Πούτιν αποφεύγει νέα επιστράτευση
Η προφανής λύση για το Κρεμλίνο θα ήταν μια νέα μαζική κινητοποίηση εφέδρων.
Ωστόσο, δυτικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν αντιμετωπίζει κάτι τέτοιο ως σοβαρό πολιτικό και οικονομικό ρίσκο.
Η μερική επιστράτευση του Σεπτεμβρίου του 2022, όταν κλήθηκαν περίπου 300.000 έφεδροι, προκάλεσε μαζική έξοδο Ρώσων από τη χώρα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που επικαλείται ο Guardian, περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι εγκατέλειψαν τότε τη Ρωσία, πολλοί από τους οποίους ήταν νέοι και υψηλής ειδίκευσης, ενώ λιγότεροι από τους μισούς επέστρεψαν.
Ένα δεύτερο κύμα επιστράτευσης θα μπορούσε επομένως να προκαλέσει νέα κοινωνική αναστάτωση, να αφαιρέσει εργαζομένους από την οικονομία και να πλήξει το αφήγημα του Κρεμλίνου ότι ο πόλεμος μπορεί να συνεχιστεί χωρίς να επηρεάσει άμεσα τη ζωή της πλειονότητας των Ρώσων.
Υπάρχει και ένα δεύτερο πρόβλημα: δεν είναι βέβαιο ότι ο ρωσικός στρατός θα μπορούσε να απορροφήσει γρήγορα εκατοντάδες χιλιάδες επιπλέον άνδρες, λόγω ελλείψεων σε εξοπλισμό, εκπαιδευτές και αξιωματικούς.
Η Μόσχα στρέφεται σε πυραύλους και ενεργειακές υποδομές
Δυτικοί αξιωματούχοι συνδέουν την πίεση στο ανθρώπινο δυναμικό και με την εντατικοποίηση των ρωσικών πληγμάτων βαθιά στο ουκρανικό έδαφος.
Από τις αρχές Ιουλίου η Ρωσία έχει εκτοξεύσει πάνω από 360 πυραύλους, σύμφωνα με τις δυτικές εκτιμήσεις, με μεγάλο μέρος της εκστρατείας να στρέφεται εναντίον ενεργειακών και άλλων κρίσιμων υποδομών.
Η εκτίμηση στη Δύση είναι ότι ο Πούτιν επιχειρεί να εκμεταλλευτεί τις ελλείψεις της Ουκρανίας σε αναχαιτιστές βαλλιστικών πυραύλων, ώστε να προκαλέσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ζημιά στο ενεργειακό δίκτυο πριν από τον χειμώνα και να πλήξει το ηθικό του πληθυσμού.
Η ένταση των επιθέσεων παραμένει μεγάλη. Νέα ρωσική επιδρομή τη νύχτα της Παρασκευής περιλάμβανε βαλλιστικούς και υπερηχητικούς πυραύλους καθώς και εκατοντάδες drones, με ζημιές σε πολλές περιοχές της Ουκρανίας.
Η Ουκρανία χτυπά το ρωσικό πετρέλαιο
Την ίδια ώρα, το Κίεβο επιχειρεί να μεταφέρει το οικονομικό κόστος του πολέμου βαθύτερα στο ρωσικό έδαφος.
Οι ουκρανικές επιθέσεις σε διυλιστήρια έχουν προκαλέσει σοβαρή πτώση στην παραγωγή βενζίνης. Στα τέλη Αυγούστου η εγχώρια παραγωγή είχε υποχωρήσει σε επίπεδα που κάλυπταν περίπου το 70% της εσωτερικής ζήτησης, αναγκάζοντας τη Ρωσία να αυξήσει τις εισαγωγές καυσίμων.
Πρόκειται για μια παράλληλη μάχη φθοράς: η Ρωσία προσπαθεί να καταστρέψει την ουκρανική ενεργειακή υποδομή, ενώ η Ουκρανία χτυπά τις εγκαταστάσεις που τροφοδοτούν τη ρωσική οικονομία και στρατιωτική μηχανή.
Η Ουκρανία ζητά περισσότερους Patriot
Το Κίεβο επιμένει ότι χρειάζεται επειγόντως περισσότερα συστήματα αεράμυνας και κυρίως αμερικανικούς Patriot, οι οποίοι παραμένουν κρίσιμοι απέναντι σε βαλλιστικές απειλές.
Ο νέος Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ, κατά την πρώτη του επίσκεψη στο εξωτερικό, βρέθηκε στο Κίεβο και δεσμεύθηκε ότι το Λονδίνο θα επιτρέψει τη μεταφορά στην Ουκρανία μέχρι πρότινος διαβαθμισμένων πληροφοριών για βρετανικά εξαρτήματα των πυραύλων Storm Shadow/Scalp, ώστε να υποστηριχθεί η ανάπτυξη ουκρανικών όπλων μεγάλου βεληνεκούς.
Παράλληλα, πιέζει για την εξεύρεση περισσότερων αναχαιτιστών Patriot, ένα ζήτημα που έχει γίνει ακόμη δυσκολότερο λόγω της αυξημένης ζήτησης των ίδιων πυρομαχικών σε άλλα μέτωπα.
Οι ρωσικές απειλές προς τη Βρετανία
Η Μόσχα απάντησε με νέα σκληρή ρητορική, προειδοποιώντας ότι θα μπορούσε να πλήξει βρετανικούς στρατιωτικούς στόχους εντός ή εκτός Ουκρανίας ως αντίποινα για τη διεύρυνση της στρατιωτικής υποστήριξης προς το Κίεβο.
Δυτικοί αξιωματούχοι εκτιμούν, ωστόσο, ότι παρά τις απειλές ο Πούτιν εξακολουθεί να θέλει να αποφύγει μια άμεση στρατιωτική σύγκρουση με το ΝΑΤΟ.
Κατά την εκτίμησή τους, η ρωσική στρατηγική βασίζεται περισσότερο στη διατήρηση υψηλού επιπέδου φόβου: απειλές, αναφορές σε πυρηνικά όπλα, κυβερνοεπιθέσεις και πιθανές επιχειρήσεις μέσω τρίτων, με στόχο να επηρεαστεί η πολιτική βούληση των δυτικών κυβερνήσεων.
Ο πόλεμος φθοράς του Πούτιν
Παρά το αυξανόμενο κόστος, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το Κρεμλίνο εγκαταλείπει τη στρατηγική του.
Το αντίθετο: η βασική δυτική εκτίμηση είναι ότι ο Πούτιν ποντάρει σε έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς, πιστεύοντας ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από την Ουκρανία και κυρίως περισσότερο από την πολιτική υπομονή των δυτικών συμμάχων της.
Η λογική είναι ότι, ακόμη κι αν οι ρωσικές δυνάμεις δεν πετυχαίνουν μια μεγάλη στρατιωτική διάσπαση του μετώπου, η συνεχής πίεση μπορεί σταδιακά να εξαντλήσει τους Ουκρανούς και να προκαλέσει κόπωση στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.
Το νέο στοιχείο, όμως, είναι ότι ο πόλεμος φθοράς αρχίζει να λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Εάν η Ρωσία πράγματι χάνει κάθε μήνα 6.000 περισσότερους στρατιώτες από όσους μπορεί να βάλει στο μέτωπο, το Κρεμλίνο θα βρεθεί κάποια στιγμή μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: να μειώσει την ένταση των χερσαίων επιχειρήσεων, να αυξήσει ακόμη περισσότερο τα οικονομικά κίνητρα στρατολόγησης ή να πάρει το μεγάλο πολιτικό ρίσκο μιας νέας επιστράτευσης.
