Στα άκρα η κόντρα ΗΠΑ–Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ
Τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά όσο οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αλλάζουν στάση και δεν αποδέχονται τους όρους που θέτει η Τεχεράνη για τον τερματισμό του πολέμου, δήλωσε την Τρίτη ο νεοδιορισθείς γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν.
Οι δηλώσεις του αποτελούν μέχρι στιγμής την σαφέστερη ένδειξη ότι ακόμη και μια ενδεχόμενη συμφωνία στις συνομιλίες με το Ομάν για τη διέλευση από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό δεν θα οδηγούσε αυτομάτως στην επαναλειτουργία της για τη ναυσιπλοΐα. Προϋπόθεση, σύμφωνα με την Τεχεράνη, είναι οι ΗΠΑ να τηρήσουν και τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν στο πλαίσιο του μνημονίου κατανόησης που είχε επιτευχθεί μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης τον Ιούνιο με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης.
«Όσο η Αμερική δεν αλλάζει τη συμπεριφορά της και δεν αποδέχεται τους όρους του Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ δεν θα ανοίξουν», δήλωσε ο Μοχσέν Ρεζαΐ, στενός σύμμαχος του ανώτατου ηγέτη αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim.
Όπως ανέφερε, η Ουάσινγκτον πρέπει να βάλει τέλος στον πόλεμο, να αποδεσμεύσει τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία και να συμβάλει στον τερματισμό των συγκρούσεων σε ολόκληρη την περιοχή, συμπεριλαμβανομένων του Λιβάνου και της Γάζας.
Ο Ρεζαΐ ξεκαθάρισε παράλληλα ότι μια πιθανή συμφωνία ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν για τη διέλευση μέσω των Στενών αποτελεί ξεχωριστό ζήτημα από την απόφαση της Τεχεράνης να διατηρήσει κλειστή τη θαλάσσια οδό.
Ο Τραμπ ζητά αποζημιώσεις από το Ιράν
Ο Ρεζαΐ, ο οποίος διορίστηκε την Κυριακή δεύτερος στην ιεραρχία του οργάνου που συντονίζει την πολιτική του Ιράν σε θέματα ασφάλειας και εξωτερικών υποθέσεων, υποστήριξε ότι οι ιρανικοί όροι έχουν ήδη διαβιβαστεί στις ΗΠΑ μέσω μεσολαβητών.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο σύμβουλος του Χαμενεΐ, Μοχαμάντ Μοχμπέρ, ο οποίος ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι «η τιμωρία του επιτιθέμενου συνεχίζεται και τα Στενά του Ορμούζ δεν θα ανοίξουν μέχρι να ικανοποιηθούν οι όροι του Ιράν».
Οι νέες δηλώσεις από την Τεχεράνη ενίσχυσαν τις ανησυχίες για την τύχη της κρίσιμης θαλάσσιας οδού, οδηγώντας σε περαιτέρω άνοδο των τιμών των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης του πετρελαίου.
Η Ουάσινγκτον δεν σχολίασε άμεσα τις τελευταίες τοποθετήσεις της ιρανικής ηγεσίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε πάντως θέσει προηγουμένως έναν νέο όρο, ζητώντας από το Ιράν να καταβάλει αποζημιώσεις για ανθρώπους που σκοτώθηκαν σε πολέμους, επιθέσεις και διαδηλώσεις, ενώ χαρακτήρισε την Τεχεράνη «δόλια» στις διαπραγματεύσεις.
«Θα ζητήσουμε χρήματα για τη ζημιά που έχουν προκαλέσει σε διάστημα 50 ετών», δήλωσε τη Δευτέρα στον Λευκό Οίκο.
Σε συνέντευξή του που μεταδόθηκε αργότερα την ίδια ημέρα, ο Τραμπ περιέγραψε δύο από τις επιλογές που εξετάζει: είτε να αφήσει την ιρανική οικονομία να συνεχίσει να καταρρέει είτε να εξαπολύσει πολύ σκληρότερα πλήγματα.
«Κατά κάποιον τρόπο διαπραγματεύομαι», είπε στο Real America’s Voice, προσθέτοντας ότι οι Ιρανοί είναι «πολύ δόλιοι διαπραγματευτές».
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει τις τελευταίες ημέρες εναλλάξει τις απειλές για περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση με δηλώσεις σύμφωνα με τις οποίες μια ειρηνευτική συμφωνία βρίσκεται κοντά.
Το Πακιστάν είχε καλλιεργήσει ελπίδες για συμφωνία
Πριν από τη νέα κλιμάκωση της ρητορικής, το Πακιστάν, το οποίο μαζί με το Κατάρ διαδραματίζει βασικό μεσολαβητικό ρόλο, είχε αφήσει να εννοηθεί ότι οι δύο πλευρές πλησίαζαν σε μια διευθέτηση που θα μπορούσε ουσιαστικά να οδηγήσει στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Πριν από την έναρξη του πολέμου, περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ποσοτήτων πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διακινούνταν μέσω της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού.
«Τα μηνύματα των τελευταίων δύο ή τριών ημερών δείχνουν ότι βρισκόμαστε κοντά σε κάποιου είδους διευθέτηση», δήλωσε στο Bloomberg News ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν, Χαουάτζα Ασίφ.
Χιλιάδες άνθρωποι, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, έχουν σκοτωθεί από την έναρξη της σύγκρουσης, μετά τις επιθέσεις που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Η Τεχεράνη απάντησε πλήττοντας αμερικανικούς στόχους και υποδομές σε χώρες της περιοχής, μεταξύ των οποίων το Ομάν, η Ιορδανία, το Κουβέιτ, το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία.
Νέες επιθέσεις κατά πλοίων
Την ένταση ενίσχυσαν και νέες αναφορές για επιθέσεις εναντίον πλοίων στον Κόλπο του Ομάν και την Ερυθρά Θάλασσα, υπογραμμίζοντας τους αυξανόμενους κινδύνους για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Τέσσερα μέλη πληρώματος σκοτώθηκαν την Τρίτη σε επίθεση που αποδίδεται στους υποστηριζόμενους από το Ιράν Χούθι της Υεμένης εναντίον μικρού φορτηγού πλοίου στα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ, σύμφωνα με το υπουργείο Μεταφορών της Υεμένης.
Εφόσον επιβεβαιωθούν, οι θάνατοι στο αιγυπτιακής ιδιοκτησίας «Tihamah» θα είναι οι πρώτοι που καταγράφονται σε επίθεση των Χούθι εναντίον πλοίου από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν. Οι Χούθι δεν έχουν αναλάβει την ευθύνη για την επίθεση.
Την ίδια ώρα, πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων επλήγη από πύραυλο ανοικτά του Πακιστάν, ενώ έπλεε στον Κόλπο του Ομάν, σε επίθεση για την οποία υπάρχουν υποψίες ότι πραγματοποιήθηκε από τις ΗΠΑ.
Η Wall Street Journal, επικαλούμενη Αμερικανό αξιωματούχο, ανέφερε ότι το πλοίο χτυπήθηκε από στρατιωτικό ελικόπτερο των ΗΠΑ, αφού το πλήρωμά του αγνόησε προειδοποιήσεις δυνάμεων που συμμετείχαν στην επιβολή του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.
Οι ΗΠΑ είχαν ανακοινώσει για πρώτη φορά τον αποκλεισμό της ναυσιπλοΐας προς τα λιμάνια του Ιράν τον Απρίλιο και τον επανέφεραν τον Ιούλιο, μετά την κατάρρευση της ειρηνευτικής συμφωνίας του Ιουνίου.
Οι Χούθι, από την πλευρά τους, ανακοίνωσαν στις 20 Ιουλίου θαλάσσιο αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα, ως απάντηση σε αυτό που χαρακτηρίζουν σαουδαραβική πολιορκία της Υεμένης. Το Ριάντ απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι η Υεμένη βρίσκεται υπό πολιορκία.
ΗΠΑ: Σχεδόν 9 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως περνούν από τα Στενά του Ορμούζ
Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, υποστήριξε ότι οι ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν φθάσει κατά μέσο όρο σχεδόν τα 9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, αποδίδοντας την εξέλιξη στις συντονισμένες προσπάθειες του αμερικανικού στρατού και των συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο.
Σε ανάρτησή του στο X, ο Ράιτ ανέφερε επίσης ότι επιπλέον 5 έως 7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα εξάγονται από την περιοχή μέσω αναβαθμισμένων αγωγών και εγκαταστάσεων εξαγωγής. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, οι συνολικές ροές πετρελαίου από την περιοχή διαμορφώνονται πλέον σε περίπου 15 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Ο Αμερικανός υπουργός υποστήριξε ακόμη ότι μόνο την Κυριακή περισσότερα από 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου εξήχθησαν από την περιοχή του Κόλπου, ποσότητα που, όπως επισήμανε, ξεπέρασε τον ημερήσιο μέσο όρο πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.
