Με γνώμονα την εξοικονόμηση χρημάτων αλλά χωρίς να εγκαταλείπει την αναζήτηση της ποιότητας, κινείται πλέον ο Έλληνας καταναλωτής. Οι θερινές εκπτώσεις, που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, αποτελούν για πολλούς ιδανική ευκαιρία για αγορές που είχαν αναβάλει ενώ το ίδιο μοτίβο συγκρατημένων δαπανών αποτυπώνεται και στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι φετινές καλοκαιρινές διακοπές.

Η εκπτωτική περίοδος που ξεκίνησε τη Δευτέρα 13 Ιουλίου και θα διαρκέσει έως και τη Δευτέρα 31 Αυγούστου, δημιουργεί προσδοκίες στον εμπορικό κόσμο για τόνωση της αγοραστικής κίνησης και στήριξη των μικρομεσαίων εμπορικών επιχειρήσεων οι οποίες λειτουργούν σε ένα απαιτητικό οικονομικό περιβάλλον. Ωστόσο, ο καταναλωτής έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια. Έρευνες του Τμήματος Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά και άλλων επιστημονικών φορέων, καταγράφουν ότι οι Έλληνες καταναλωτές εμφανίζονται πλέον περισσότερο οργανωμένοι, ενημερωμένοι και επιλεκτικοί. Συγκρίνουν τιμές, αναζητούν τις πραγματικές προσφορές και σχεδιάζουν τις αγορές τους με βάση τις ανάγκες τους και όχι τις ευκαιρίες της στιγμής. Τα στοιχεία δείχνουν ότι σημαντικό ποσοστό των νοικοκυριών έχει περιορίσει ακόμη και την κατανάλωση βασικών αγαθών και υπηρεσιών εξαιτίας των ανατιμήσεων. Ανάλογα με τον κλάδο, το ποσοστό όσων δηλώνουν ότι έχουν μειώσει τις αγορές τους κυμαίνεται από 16% έως και 56%, γεγονός που αποτυπώνει τη διαρκή πίεση που ασκεί ο πληθωρισμός στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Η νέα πραγματικότητα αποτυπώνεται και στις επιλογές των καταναλωτών. Τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας κερδίζουν συνεχώς έδαφος, καθώς προσφέρουν χαμηλότερες τιμές και συμβάλλουν στον καλύτερο έλεγχο των δαπανών. Παράλληλα, οι καταναλωτές εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμοι να πληρώσουν υψηλότερες τιμές μόνο για το εμπορικό σήμα ενός προϊόντος. Την ίδια ώρα, αλλάζει και η σχέση των πολιτών με τις επιχειρήσεις. Οι καταναλωτές αξιολογούν πλέον πιο αυστηρά τη στάση των εταιρειών απέναντι στην ακρίβεια και δεν διστάζουν να απομακρυνθούν από μάρκες που θεωρούν ότι επιδεικνύουν αδιαφορία, υποκρισία ή αισχροκέρδεια.

Όπως εξηγεί ο Θάνος Μαύρος, Εταίρος και Επικεφαλής Τομέα Καταναλωτικών Προϊόντων της EY Ελλάδος, η πιο πρόσφατη έκδοση της ετήσιας έρευνας της ΕΥ για τις καταναλωτικές τάσεις των Ελλήνων, EY Future Consumer Index Ελλάδα είχε αναδείξει μια μικρή, αλλά αισθητή βελτίωση του καταναλωτικού κλίματος. Για πρώτη φορά, από την έναρξη της σειράς ερευνών το 2021, οι ερωτηθέντες Έλληνες καταναλωτές έδειχναν μια συγκρατημένη διάθεση να ξοδέψουν περισσότερο, μέσα στα όρια, πάντα, των οικονομικών τους δυνατοτήτων, σε ορισμένες τουλάχιστον προϊοντικές κατηγορίες. Ωστόσο, μεσολάβησε ο πόλεμος στο Ιράν και η εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου και της ενέργειας, που αναζωπύρωσαν τον πληθωρισμό και τις ανησυχίες των καταναλωτών. “Σε ένα τέτοιο περιβάλλον οικονομικής αβεβαιότητας και αυξημένης πίεσης στο διαθέσιμο εισόδημα, οι καταναλωτές τείνουν να κατευθύνουν μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους σε είδη πρώτης ανάγκης, όπως τρόφιμα, λογαριασμούς και μετακινήσεις, περιορίζοντας τις αγορές ένδυσης, υπόδησης ή άλλων διαρκών αγαθών” υποστηρίζει ο κ. Μαύρος.

Το 45% του κοινού δηλώνει ότι θα μειώσει τη φετινή του δαπάνη για αγορές. Όλοι οι λόγοι καταγράφονται ιδιαίτερα ψηλά με το αυξημένο κόστος εισιτηρίων να καταγράφεται πιο επιβαρυντικό, την εστίαση ελαφρώς λιγότερο και το κόστος διαμονής ακόμα λιγότερο, πιθανότατα λόγω των επιλογών που αναφέρθηκαν παραπάνω για διαμονή σε εξοχικά και δωμάτια.

Σε σχέση με τα σημεία πώλησης, το 68% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι προμηθεύεται τρόφιμα από φούρνους και αρτοποιεία, ενώ σε υψηλά ποσοστά βρίσκονται και οι μεγάλες (66%) και μικρές (48%) αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Παράλληλα, αξιοσημείωτο είναι το 41% που προτιμά τα μίνι μάρκετ. Σε γενικές γραμμές φαίνεται το καλοκαίρι μία σημαντική παρουσία της τοπικής αγοράς στις επιλογές των καταναλωτών, σε εντονότερο βαθμό σε σχέση με τις μετρήσεις τον υπόλοιπο χρόνο.

Την ίδια στιγμή, οι μισοί των ερωτηθέντων (50%) δεν προγραμματίζουν να κάνουν διακοπές το καλοκαίρι του 2026, με το αντίστοιχο ποσοστό το 2025 να αγγίζει το 52%. Ωστόσο, το 50% σκοπεύει να κάνει διακοπές, το 34% έστω και περιορισμένες, το 14% δηλώνει πως θα ταξιδέψει όπως κάθε χρόνο και 2% περισσότερες ημέρες. Από όσους σχεδιάζουν διακοπές, οι περισσότεροι (42%) υπολογίζουν να απουσιάσουν για 4 έως 7 ημέρες, ενώ 29% για 8 έως 14 ημέρες. Ο μέσος χρόνος διακοπών για όσους τελικά ταξιδέψουν διαμορφώνεται στις 11,4 ημέρες, στοιχείο που επιβεβαιώνει την τάση για συγκρατημένες αποδράσεις όπως και πέρυσι που ήταν 11,3 ημέρες.

Η πλειοψηφία του κοινού επιλέγει τις εξοχικές κατοικίες, είτε στις δικές τους (35%), είτε τρίτων (18%) είτε με μίσθωση. Το 35% επιλέγει διαμονή σε ενοικιαζόμενα δωμάτια με σημαντική αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά και μόνο το 14% διαμονή σε ξενοδοχεία (10% χωρίς διατροφή και 4% με πλήρη διατροφή), κάτι που αποτελεί ένδειξη για την δυνατότητα οικονομικής ανταπόκρισης των ελληνικών νοικοκυριών στις εναλλακτικές που υπάρχουν. Το 8% επιλέγει camping και το 9% επιλέγει ταξίδι στο εξωτερικό. Οι πιο κοστοβόρες επιλογές, όπως τα ξενοδοχεία all inclusive και οι κρουαζιέρες, συγκεντρώνουν εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά.

Όσον αφορά τους προορισμούς, η ηπειρωτική Ελλάδα κοντά σε παραθαλάσσιες περιοχές συγκεντρώνει την πλειοψηφία (57%), ενώ ακολουθούν τα νησιά (38%). Η ορεινή ηπειρωτική χώρα αποτελεί επιλογή για το 11% των ταξιδιωτών, ενώ το 9% εξετάζει διακοπές στο εξωτερικό.

Πηγή: ΑΠΕ