«Κινητό στην τσάντα»: Τι δείχνουν τα στατιστικά για την αλλαγή τακτικής στα σχολεία
Η έναρξη της εφαρμογής του μέτρου «κινητό στην τσάντα» από το υπουργείο Παιδείας συνοδεύτηκε από σαφείς κανόνες και αυστηρές κυρώσεις. Η διάταξη απαγορεύει ρητά τη χρήση κινητών τηλεφώνων και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών από τους μαθητές καθ’ όλη τη διάρκεια του σχολικού ωραρίου -συμπεριλαμβανομένων των διαλειμμάτων- προβλέποντας την επιβολή μονοήμερης αποβολής για τους παραβάτες, ενώ σε περιπτώσεις υποτροπής ή σοβαρότερων παραβάσεων (όπως η βιντεοσκόπηση χωρίς συναίνεση) οι ποινές κλιμακώνονται.
Δύο σχολικά έτη μετά την πρώτη εφαρμογή του μέτρου, η εικόνα στα σχολικά συγκροτήματα της χώρας αποτυπώνει μια σαφή μεταβολή στη συμπεριφορά των μαθητών, με τα επίσημα στοιχεία να δείχνουν ότι η αρχική έξαρση των ποινών έδωσε τη θέση της σε μια σταδιακή προσαρμογή.
Αισθητή υποχώρηση στις αποβολές
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, κατά το σχολικό έτος 2025-26 επιβλήθηκαν συνολικά 9.720 αποβολές σε μαθητές για παραβίαση του κανόνα απαγόρευσης των κινητών τηλεφώνων. Ο αριθμός αυτός καταγράφει σημαντική μείωση κατά 5.086 περιστατικά σε σύγκριση με το σχολικό έτος 2024-25, όταν οι καταγεγραμμένες αποβολές για τον ίδιο λόγο είχαν φτάσει τις 14.806. Η πτωτική αυτή τάση αποτυπώνει μια σταδιακή αποδοχή του μέτρου από τη σχολική κοινότητα.
Η ανάλυση της χρονικής εξέλιξης των περιστατικών ανά μήνα αποκαλύπτει μια έντονη εποχικότητα:
Κάθε σχολική χρονιά, ο μεγαλύτερος όγκος των παραβάσεων καταγράφεται στην αρχή του έτους. Τον Οκτώβριο του 2024 σημειώθηκε το υψηλότερο σημείο με 3.510 αποβολές. Αντίστοιχα, τον Οκτώβριο του 2025 καταγράφηκε εκ νέου η μηνιαία αιχμή της χρονιάς με 2.158 αποβολές. Μετά τους πρώτους αναγνωριστικούς μήνες, οι αριθμοί υποχωρούν αισθητά. Από τις 2.834 αποβολές του Νοεμβρίου 2024 και τις 1.769 του Νοεμβρίου 2025, παρατηρείται μια συνεχής κάμψη κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Φτάνοντας προς τη λήξη της σχολικής χρονιάς, τα περιστατικά ελαχιστοποιούνται. Τον Απρίλιο και τον Μαΐο του 2025 οι αποβολές έπεσαν στις 466 και 122 αντίστοιχα, ενώ την άνοιξη του 2026 η τάση σταθεροποιήθηκε σε πολύ χαμηλά επίπεδα, κλείνοντας τον Μαΐο του 2026 στις μόλις 235 αποβολές πανελλαδικά.
Η ψυχολογική διάσταση της «απουσίας της οθόνης»
Πέρα από τους αριθμούς και τις στατιστικές, το κρίσιμο ερώτημα αφορά το πώς αυτή η αλλαγή επηρεάζει την καθημερινότητα, την ψυχοσύνθεση και την κοινωνικοποίηση των εφήβων. Για το θέμα αυτό, στο Newsbomb μίλησε ο Γεράσιμος Μακρής, MD, MSc, PhD, Ειδικευόμενος Ψυχίατρος Παιδιού & Εφήβου – Ψυχοθεραπευτής ECP holder και Διδάσκων Αναπτυξιακής Ψυχολογίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Αναλύοντας το πώς η απουσία του κινητού μεταβάλλει τη δυναμική των μαθητών, ο κ. Μακρής υπογράμμισε τη λειτουργία της οθόνης ως μέσου διαφυγής. «Η οθόνη του κινητού μπορεί να λειτουργήσει ως ένας τρόπος να αποφεύγει κανείς τη ‘ζωντανή’ έκθεση στον άλλον. ‘Είμαι εδώ, αλλά με τη βοήθεια του κινητού μου μπορώ να είμαι οπουδήποτε αλλού, με οποιονδήποτε άλλο, όποτε το χρειαστώ’. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στην εφηβεία, όπου η σχέση με το βλέμμα του άλλου, ως τόπο αναγνώρισης αλλά και πιθανής ντροπής, αποκτά μεγάλη ένταση», δήλωσε στο Newsbomb.
Όσον αφορά τα επιστημονικά δεδομένα, ο κ. Μακρής ήταν σαφής: «Τα διεθνή επιστημονικά δεδομένα δεν μας επιτρέπουν να ισχυριστούμε ότι η απαγόρευση των κινητών στις σχολικές μονάδες έχει από μόνη της θεαματικές επιδράσεις στην ψυχική υγεία, την κοινωνική ανάπτυξη ή ακόμη και στις σχολικές επιδόσεις. Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις για μικρά οφέλη, αλλά τα αποτελέσματα είναι ετερογενή και οι διαθέσιμες μελέτες δεν επαρκούν για οριστικά συμπεράσματα».
Ωστόσο, στάθηκε ιδιαίτερα στη μετατοπίση του κοινωνικού περιβάλλοντος. «Το διάλειμμα στο σχολείο είναι ένας σημαντικός χρόνος κοινωνικής έκθεσης και, κατά συνέπεια, μάθησης. Είναι η στιγμή που το παιδί καλείται να πλησιάσει τον άλλον, να διαχειριστεί την ενδεχόμενη απόρριψη, να διαπραγματευτεί τη θέση του στην ομάδα, να αντέξει την αμηχανία και να εφεύρει έναν τρόπο ύπαρξης ανάμεσα στους συνομηλίκους του. Όταν το κινητό απομακρύνεται, ίσως διαμορφώνεται ξανά ένας φυσικός χώρος όπου η κατά πρόσωπο συνάντηση γίνεται πιο πιθανή, αλλά συγχρόνως πιο απαιτητική», εξήγησε.
