Φυσικό αέριο: Σπάει το όριο των 100 ευρώ
Το φράγμα των 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα ξεπέρασαν οι τιμές του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου για πρώτη φορά μετά την ενεργειακή κρίση του 2022, αναζωπυρώνοντας τους φόβους για ένα νέο ισχυρό ενεργειακό σοκ, τη στιγμή που η Ευρώπη εισέρχεται στην περίοδο της υψηλότερης ζήτησης για θέρμανση.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αναφοράς κατέγραψαν άνοδο άνω του 4%, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Δεκέμβριο του 2022 και ξεπερνώντας ένα ψυχολογικό όριο που είχε καταγραφεί τελευταία φορά κατά τη διάρκεια της αναταραχής που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Αντίστοιχα, τα συμβόλαια στη Βρετανία εκτινάχθηκαν επίσης στα υψηλότερα επίπεδα από την ίδια περίοδο.
Οι αιτίες της εκτίναξης των τιμών
Η νέα έξαρση των τιμών αποδίδεται στον συνδυασμό γεωπολιτικών ανησυχιών και χαμηλών αποθεμάτων. Τα ευρωπαϊκά αποθέματα βρίσκονται σε ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα για την εποχή, καθιστώντας την ευρωπαϊκή αγορά ιδιαίτερα ευάλωτη. Μάλιστα, η προβλεπόμενη πτώση της θερμοκρασίας τις επόμενες ημέρες ενισχύει τις εκτιμήσεις για κατακόρυφη αύξηση της ζήτησης για θέρμανση.
Οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν πλέον υπερτριπλασιαστεί, ανατρέποντας μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα την πρόοδο που είχε σημειώσει η Ευρώπη τα προηγούμενα χρόνια στην προσπάθεια περιορισμού του ενεργειακού κόστους. Παράλληλα, οι διαταραχές στον εφοδιασμό έχουν ήδη επιβαρύνει τον λογαριασμό της Ευρώπης για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων κατά περισσότερα από 100 δισεκατομμύρια ευρώ.
«Τα 100 ευρώ αποτελούν αναμφίβολα ένα ψυχολογικό όριο», τόνισε ο Τομ Μάρζεκ-Μάνσερ, διευθυντής για το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο και το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) στη Wood Mackenzie. Όπως εξήγησε, με τη γεωπολιτική κατάσταση να μεταβάλλεται ραγδαία, δεν θα χρειαστεί μεγάλη μεταβολή των συνθηκών για να κινηθούν οι ευρωπαϊκές τιμές ακόμη υψηλότερα.
Στο επίκεντρο η Μέση Ανατολή και οι ΗΠΑ
Οι νέες ανησυχίες συνδέονται και με δημοσίευμα της Wall Street Journal, το οποίο επικαλείται ανώνυμες πηγές και αναφέρει ότι οι ΗΠΑ έχουν ενημερώσει αρκετές χώρες του Περσικού Κόλπου να προετοιμαστούν για μια σύντομη αλλά έντονη στρατιωτική εκστρατεία μετά τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές.Η προοπτική αυτή συνέβαλε και στην παράλληλη άνοδο των τιμών του πετρελαίου, καθώς οι αγορές τιμολογούν τον κίνδυνο νέων διαταραχών στις ενεργειακές ροές. Μια παρατεταμένη σύγκρουση αναμένεται να αναγκάσει την Ευρώπη να ανταγωνιστεί σκληρά τους αγοραστές από την Ασία, προσφέροντας υψηλότερες τιμές για την εξασφάλιση διαθέσιμων φορτίων LNG.
Περιορισμένα περιθώρια παρέμβασης για την ΕΕ
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις διαθέτουν ελάχιστες δυνατότητες άμεσης παρέμβασης για να περιορίσουν τις επιπτώσεις στους καταναλωτές, καθώς οι κρατικοί προϋπολογισμοί βρίσκονται ήδη υπό πίεση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρεί στην αναβολή εφαρμογής νέων κανόνων για τις εκπομπές μεθανίου για να μην δημιουργηθούν εμπόδια στις εισαγωγές, αν και η κίνηση αυτή δεν αναμένεται να μειώσει τις τιμές βραχυπρόθεσμα. Την ίδια στιγμή, η πλήρης απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού LNG εξακολουθεί να προγραμματίζεται για τον Ιανουάριο, παρά τις πιέσεις ορισμένων πλευρών για επανεξέταση των περιορισμών ώστε να ανακουφιστεί το αυξημένο ενεργειακό κόστος
