Η μέρα θα γίνει νύχτα: Πότε έρχεται η σπάνια ολική έκλειψη Ηλίου
Ένα σπάνιο αστρονομικό φαινόμενο θα χαρίσει την Τετάρτη ένα μοναδικό θέαμα σε περιοχές της Ευρώπης. Πρόκειται για ολική έκλειψη Ηλίου, την πρώτη που θα είναι ορατή από την ηπειρωτική Ευρώπη μετά από σχεδόν τρεις δεκαετίες.
Η Σελήνη θα βρεθεί ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, καλύπτοντας ολοκληρωτικά το άστρο και δημιουργώντας μια τεράστια σκιά. Όσοι βρίσκονται στη ζώνη της ολικότητας θα δουν το φως της ημέρας να μειώνεται δραματικά, καθώς για λίγα λεπτά θα επικρατήσει ένα προσωρινό σκοτάδι.
Η πορεία της σκιάς θα ξεκινήσει από το βορειότερο τμήμα της Ρωσίας, περίπου στις 12:08 το μεσημέρι, ώρα ανατολικής ακτής των ΗΠΑ. Στη συνέχεια θα περάσει από τη Γροιλανδία, την Ισλανδία και τον Ατλαντικό Ωκεανό, πριν διασχίσει τη βόρεια Ισπανία και ένα μικρό τμήμα της Πορτογαλίας και ολοκληρώσει την πορεία της στη Μεσόγειο.
Μερική έκλειψη θα είναι ορατή και σε άλλες περιοχές της Ευρώπης, της βορειοδυτικής Αφρικής και της Βόρειας Αμερικής, όπου η Σελήνη θα καλύψει μόνο μέρος του Ήλιου.
Απαραίτητη είναι, πάντως, η προστασία των ματιών. Η απευθείας παρατήρηση του Ήλιου χωρίς ειδικό εξοπλισμό μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη και επιτρέπεται μόνο κατά τη σύντομη φάση της ολικότητας.
Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης
Κατά μήκος της διαδρομής της ολικής έκλειψης το φαινόμενο θα ξεκινήσει με μια μερική ηλιακή έκλειψη.
Η Σελήνη φαίνεται αρχικά να καλύπτει την άκρη του Ήλιου και σταδιακά όλο και μεγαλύτερο μέρος του. Αυτή η φάση διαρκεί περίπου μία ώρα.
Στη συνέχεια έρχεται το πιο εντυπωσιακό μέρος: η ολική φάση, η οποία διαρκεί μόνο λίγες στιγμές. Τότε γίνεται ορατό το ηλιακό στέμμα και είναι η μοναδική φάση κατά την οποία μπορεί κάποιος να κοιτάξει το φαινόμενο χωρίς προστατευτικά γυαλιά.
Αμέσως μετά, ο Ήλιος αρχίζει να εμφανίζεται ξανά πίσω από τη Σελήνη. Ακολουθεί νέα φάση μερικής έκλειψης, μέχρι η Σελήνη να απομακρυνθεί σταδιακά και η φωτεινότητα να επιστρέψει στα φυσιολογικά επίπεδα.
Η συνολική διάρκεια του φαινομένου εξαρτάται από το σημείο παρατήρησης. Όλες οι φάσεις μαζί θα διαρκέσουν περίπου δύο ώρες.
Ποια είναι τα καλύτερα σημεία για να δει κανείς την έκλειψη
Σε γενικές γραμμές, το καλύτερο σημείο για την παρατήρηση μιας ολικής ηλιακής έκλειψης βρίσκεται κατά μήκος της διαδρομής της. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ζώνη αυτή έχει πλάτος περίπου 320 χιλιόμετρα, αν και το ακριβές εύρος της διαφέρει ανά περιοχή.
Πολλά από τα σημεία που βρίσκονται στη διαδρομή είναι απομακρυσμένα και δύσκολα προσβάσιμα. Στη Γροιλανδία, για παράδειγμα, μεγάλο μέρος της ολικής φάσης θα περάσει πάνω από περιοχές χωρίς μόνιμο πληθυσμό ή οργανωμένες υποδομές, με αρκετούς παρατηρητές να επιλέγουν να δουν το φαινόμενο από τη θάλασσα.
Ένα από τα δημοφιλή σημεία στην ξηρά είναι το Ρέικιαβικ της Ισλανδίας, το οποίο βρίσκεται κοντά στην άκρη της κεντρικής διαδρομής της έκλειψης. Εκεί η ολική φάση θα σημειωθεί στις 17:48 τοπική ώρα και θα διαρκέσει περίπου ένα λεπτό.
Ωστόσο, όσοι επιλέξουν την Ισλανδία ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αυξημένη συννεφιά, η οποία μπορεί να εμποδίσει την παρατήρηση.
Αρκετές περιοχές της Ισπανίας προσφέρουν καλύτερες πιθανότητες για καθαρό ουρανό. Ανάμεσά τους είναι η Βαλένθια και η Ίμπιζα, όπου η ολική φάση θα σημειωθεί περίπου στις 20:32 τοπική ώρα και θα διαρκέσει επίσης γύρω στο ένα λεπτό.
Τι γίνεται αν κάποιος βρίσκεται εκτός της ζώνης ολικότητας
Όσοι δεν βρίσκονται στη ζώνη της ολικότητας αλλά παραμένουν μέσα στην εξωτερική σκιά της Σελήνης θα έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν μερική έκλειψη.
Το πόσο εντυπωσιακό θα είναι το φαινόμενο εξαρτάται από την απόσταση από την κεντρική ζώνη. Όσο πιο κοντά βρίσκεται κάποιος σε αυτή, τόσο μεγαλύτερο μέρος του Ήλιου θα καλυφθεί.
Πότε είναι η επόμενη ηλιακή έκλειψη
Τα επόμενα δύο χρόνια αναμένονται ιδιαίτερα ενδιαφέροντα για τους φίλους των εκλείψεων. Στις 2 Αυγούστου 2027, μια νέα ολική έκλειψη Ηλίου θα είναι ορατή στη βόρεια Αφρική, περνώντας μεταξύ άλλων από περιοχές του Μαρόκου και της Αιγύπτου.
Μία ακόμη ολική έκλειψη θα διασχίσει την Αυστραλία στα μέσα του 2028.
