Σφίγγει τον οικονομικό κλοιό στο Ιράν ο Ντόναλντ Τραμπ
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξετάζει νέα μέτρα οικονομικής πίεσης κατά του Ιράν, με τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ να κάνει λόγο για μια εκστρατεία «άνευ προηγουμένου» με στόχο την περαιτέρω αποδυνάμωση της ιρανικής οικονομίας.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Bloomberg, η Τεχεράνη βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με χιλιάδες κυρώσεις και αυστηρούς περιορισμούς, γεγονός που προκαλεί ερωτήματα για το πόσο αποτελεσματικά μπορούν να αποδειχθούν τα νέα μέτρα.
Η μεγάλη πρόκληση για την κυβέρνηση Τραμπ είναι ότι οι διαθέσιμες επιλογές συνοδεύονται από σημαντικούς κινδύνους, καθώς ορισμένες από αυτές θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά την αμερικανική οικονομία, αλλά και τις διεθνείς σχέσεις της Ουάσιγκτον.
«Εκτός αν ο πρόεδρος αποφασίσει να δώσει προτεραιότητα στην αντιμετώπιση της απειλής του Ιράν έναντι όλων των άλλων ζητημάτων, και συγκεκριμένα της Κίνας, είναι απίθανο οποιαδήποτε ενέργεια που θα αναλάβουν να αλλάξει ουσιαστικά τους υπολογισμούς του Ιράν», δήλωσε ο αναλυτής του Bloomberg Economics, Κρις Κένεντι.
Στο στόχαστρο οι κινεζικές αγορές ιρανικού πετρελαίου
Η Κίνα αποτελεί τον σημαντικότερο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου, απορροφώντας περισσότερο από το 90% των εξαγωγών της χώρας. Για τον λόγο αυτό, μία από τις βασικές επιλογές που εξετάζουν οι ΗΠΑ είναι η επιβολή νέων κυρώσεων σε εταιρείες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που διευκολύνουν το συγκεκριμένο εμπόριο.
Η Ουάσιγκτον έχει ήδη στοχεύσει ορισμένα μικρά κινεζικά διυλιστήρια, αποφεύγοντας ωστόσο μέχρι στιγμής να κινηθεί εναντίον μεγάλων κινεζικών τραπεζών. Μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να κλιμακώσει τις εντάσεις με το Πεκίνο, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία αναμένεται συνάντηση μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Σι Τζινπίνγκ.
Παράλληλα, ο περιορισμός των ιρανικών εξαγωγών θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση των διεθνών τιμών πετρελαίου, αφαιρώντας σημαντικές ποσότητες φθηνότερου αργού από την αγορά.
Πίεση στα ανταλλακτήρια συναλλάγματος
Μια δεύτερη επιλογή αφορά τα ανταλλακτήρια συναλλάγματος και τους χρηματοοικονομικούς μεσάζοντες που διευκολύνουν τη μεταφορά κεφαλαίων προς το Ιράν.
Μετά την πώληση πετρελαίου, η Τεχεράνη χρειάζεται δίκτυα μετατροπής των εσόδων της, τα οποία συχνά αποκτώνται σε κινεζικά γουάν, σε άλλα νομίσματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ευρύτερα. Οι αμερικανικές αρχές έχουν ήδη επιβάλει κυρώσεις σε ορισμένες τέτοιες οντότητες, υποστηρίζοντας ότι συνέβαλαν στη διακίνηση δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι το Ιράν έχει δημιουργήσει εδώ και χρόνια εναλλακτικούς μηχανισμούς μεταφοράς χρημάτων, γεγονός που περιορίζει την αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας στρατηγικής.
Δευτερογενείς κυρώσεις σε εμπορικούς εταίρους
Στο τραπέζι βρίσκεται και η προοπτική επέκτασης των λεγόμενων δευτερογενών κυρώσεων, δηλαδή μέτρων που θα απειλούν οποιαδήποτε εταιρεία ή τράπεζα διατηρεί εμπορικές σχέσεις με το Ιράν.
Ένα τέτοιο μοντέλο είχε υιοθετήσει η Ουάσιγκτον απέναντι στη Βόρεια Κορέα το 2017 και θα μπορούσε να αναγκάσει πολλές επιχειρήσεις ανά τον κόσμο να επιλέξουν μεταξύ της συνεργασίας με την Τεχεράνη ή της πρόσβασης στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η στρατηγική αυτή θα επηρέαζε όχι μόνο τη Ρωσία και την Κίνα, αλλά και χώρες της ευρύτερης περιοχής, όπως η Τουρκία, οι οποίες διατηρούν σημαντικούς οικονομικούς δεσμούς με το Ιράν. Ο Τραμπ έχει ήδη αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής δασμών 25% σε χώρες που συναλλάσσονται με την Τεχεράνη, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να προχωρήσει στην εφαρμογή του μέτρου
