Ένας στους τέσσερις ενοικιαστές ψάχνει νέο σπίτι
Η στεγαστική κρίση συνεχίζει να αλλάζει τις ισορροπίες στην αγορά κατοικίας, με ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά να αναζητούν φθηνότερη ή ποιοτικότερη στέγη, χωρίς όμως να μπορούν να κάνουν το βήμα προς την ιδιοκατοίκηση. Ως αποτέλεσμα, η κινητικότητα συγκεντρώνεται πλέον σχεδόν αποκλειστικά στην αγορά ενοικίων, ενώ η ιδιοκατοίκηση ακολουθεί σταθερά πτωτική πορεία.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της νέας τριμηνιαίας μελέτης του ΙΟΒΕ για την ελληνική οικονομία, σύμφωνα με την οποία 1 στους 4 ενοικιαστές βρίσκεται σε διαδικασία αναζήτησης νέας κατοικίας, κυρίως για να βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης ή να μειώσει το κόστος στέγασης.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια αγορά όπου τα νοικοκυριά εξακολουθούν να μετακινούνται, όχι όμως προς την αγορά κατοικίας, αλλά μεταξύ διαφορετικών ενοικιαζόμενων ακινήτων, καθώς η απόκτηση ιδιόκτητης στέγης παραμένει δύσκολη υπόθεση για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Γιατί αλλάζουν σπίτι οι ενοικιαστές
Σύμφωνα με τη μελέτη, ο σημαντικότερος λόγος μετακόμισης είναι η ανάγκη βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης. Η ανάγκη αυτή συνδέεται με υπερπλήρεις κατοικίες, προβλήματα θέρμανσης, την παλαιότητα ή τις φθορές των ακινήτων.
Ακολουθεί η προσπάθεια περιορισμού του κόστους στέγασης, καθώς οι Έλληνες ενοικιαστές εξακολουθούν να επιβαρύνονται με από τα υψηλότερα στεγαστικά κόστη στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat.
Στους λόγους μετακίνησης περιλαμβάνονται ακόμη οι αλλαγές στη σύνθεση του νοικοκυριού, όπως η δημιουργία οικογένειας ή η αποχώρηση μελών, αλλά και η αλλαγή τόπου κατοικίας για επαγγελματικούς λόγους.
Υποχωρεί η ιδιοκατοίκηση
Η Ελλάδα, η οποία διαχρονικά συγκαταλεγόταν στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά ιδιοκατοίκησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καταγράφει αισθητή μεταβολή τα τελευταία χρόνια. Ειδικότερα, το ποσοστό ιδιοκατοίκησης υποχώρησε από το 77% το 2010 στο 69,4% το 2025, συγκλίνοντας πλέον με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, η εξέλιξη αυτή δεν συνιστά μόνο μια αλλαγή στη δομή της αγοράς κατοικίας, αλλά ενδέχεται να έχει και ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις για τα νοικοκυριά, καθώς η μείωση της ιδιοκατοίκησης συνεπάγεται μικρότερη συσσώρευση περιουσίας και μεγαλύτερη έκθεση στις συνεχείς αυξήσεις των ενοικίων.
Η μελέτη επισημαίνει ότι μετά το 2022, όταν τέθηκαν σε εφαρμογή νέα στεγαστικά μέτρα, το ποσοστό ιδιοκατοίκησης φαίνεται να έχει σταθεροποιηθεί. Ωστόσο, οι λόγοι που οδήγησαν στη μακροχρόνια υποχώρησή του παραμένουν αντικείμενο διερεύνησης.
